پرسش از پايدياي سوبژكتيويته

بنياد جهان ما بر سوبژكتيويته نهاده شده است. در چنين جهاني و از منظر سوبژكتيوتيه، هر چند آدمي سوژه به دنيا نمي‌آيد، ولي سوژه مي‌شود. اما وصول به‌ تراز سوژگي بر عهده پايدياي سوبژكتيويته و افق و گفتمان تربيتي آن است؛ از اين طريق است كه آدمي سوژگي مي‌آموزد و سوژه بار مي‌آيد. با اين وصف، اين نوشتار به دنبال طرح پرسش و آنگاه تحقيقي در باب سوبژكتيويته تحت عنوان پايدياي سوبژكتيويته است. اين پرسش به دليل نسبت گسترده و عميق سوبژكتيويته با تاريخ فلسفه و دوره مدرنيته و نيز رابطه آن با نحوه انديشه و زيست معاصر ما، موضوعي قابل طرح و بحث است. پايدياي سوبژكتيويته به عنوان جرياني با زمينه‌هاي يوناني و رنسانسي و مدرن اولا ناظر به امر تعليم و تربيت است و ثانيا بستري براي تمرين سوژگي در مقام نظر و عمل و در نهايت معطوف به پرورش و پروردن چيزي به نام سوژه است. پايدياي سوبژكتيويته معطوف به تربيت انسان به نحو بي طرف و لابشرط نيست بلكه تربيتي از نوع سوبژكتيو، سوژه گونه يا سوژه مند در باب انسان است. پايدياي سوبژكتيويته به معناي جريان آموزش سوژگي و تمرين سوژگي و تربيت و پرورش سوژه، از ريشه‌هاي تاريخي برخوردار است و مي‌توان زمينه‌ها و ردپاي آن را كم و بيش و به انحاي مختلف، در يونان و ادوار پس از آن و تا دوره معاصر به نظاره نشست. پرسش از پايدياي سوبژكتيويته، از جهت توصيفي، مي‌تواند ما را در كشف ويژگي‌ها و مولفه‌هاي اين جريان ياري رساند و از سوي ديگر يعني از جهت تجويزي و توصيه‌اي، مي‌تواند عناصر و جهات كليِ تربيتي اين جريان را آشكار سازد پايدياي سوبژكتيويته را مي‌توان به عنوان بنيادي براي تمام فلسفه‌هاي تعليم و تربيت به بحث و نظر گذاشت.