تحليل رابطه بين رشد اقتصادي، مصرف انرژي و ردپاي اكولوژيكي در منتخبي از كشورهاي توسعه‌ يافته و درحال‌ توسعه

هدف از نگارش اين مقاله، تحليل ارتباط بين رشد اقتصادي، مصرف انرژي و ردپاي اكولوژيكي در ۲۷ كشور درحال‌توسعه و ۲۷ كشور توسعه‌يافته طي دوره زماني ۲۰۱۸-۱۹۹۰ است. به‌منظور تحليل ارتباط بين متغيرهاي مذكور، از روش گشتاورهاي تعميم‌يافته سيستمي (Sys-GMM) استفاده شد. نتايج، حاكي از آن بود كه در هر دو دسته از كشورهاي توسعه‌يافته و درحال‌توسعه، رشد اقتصادي با مصرف انرژي و شاخص ردپاي اكولوژيكي، ارتباط متقابل داشته‌اند. مصرف انرژي‌هاي تجديدناپذير، نرخ شهرنشيني، نرخ باروري و نرخ مرگ‌ومير در هر دو گروه از كشورهاي مورد بررسي، اثر مثبت و متغيرهاي انرژي‌هاي تجديدپذير، نرخ رشد فنّاوري و سرمايه انساني، اثر منفي بر ردپاي اكولوژيكي داشته‌اند. رشد اقتصادي بر ردپاي اكولوژيكي كشورهاي توسعه‌يافته، اثر منفي و بر ردپاي اكولوژيكي كشورهاي درحال‌توسعه، اثر مثبت داشته است كه حاكي از اتكاي بيشتر كشورهاي توسعه‌يافته، به مصرف انرژي‌هاي تجديدپذير است. از طرفي، ردپاي اكولوژيكي، اثر منفي و متغيرهاي رشد اقتصادي، نرخ شهرنشيني و توسعه مالي، اثر مثبت بر مصرف انرژي هر دو گروه كشورهاي مورد بررسي داشته‌اند. ردپاي اكولوژيكي بر رشد اقتصادي كشورهاي توسعه‌يافته، اثر منفي و بر رشد اقتصادي كشورهاي درحال‌توسعه، اثر مثبت داشته است. انرژي‌هاي تجديدپذير و تجديدناپذير، توسعه مالي، درجه باز بودن تجاري، سرمايه فيزيكي، نيروي كار و جهاني‌سازي اقتصادي، اثر مثبت و متغيرهاي بي‌ثباتي سياسي و نرخ مرگ‌ومير، اثر منفي بر رشد اقتصادي هر دو گروه كشورهاي مورد بررسي داشته‌اند.