فارابي و خوانش فلسفي حكومت نبوي

پروژه فكري امتدادبخشي به فلسفه سياسي در سطح دولت، حكومت اسلامي و مدينه فاضله نبوي، مهم‌ترين دستاورد حكيم ابونصر فارابي است. او براي اين مهم تمهيدات زيادي انديشيد تا فلسفه سياسي يوناني را بر تراز تفكر توحيدي قرار دهد و آن را مستعد تعقل در زيست‌بوم اسلامي نمايد. زايش فلسفه سياسي يوناني در فضاي شرك‌آلود آن دوره در فراانگاره «طبيعت‌‌گرايي» بود كه افلاطون آن را با انديشه «مُثُل‌‌گرايي»، ارسطو با ايده «حلولي» و ديگران با اعتقاد به روح و جان براي طبيعت، آن را در جايگاه خدا مي‌شناختند. فلسفه بزرگ‌ترين و بلكه دانش انحصاري بشر آن دوره براي كشف حقايق طبيعت و ترسيم الگوهاي زندگي مطلوب و شهرياري و شهروندي مطلوب بود. فارابي اولين فيلسوفي است كه به خوانش صحيح و بازسازي چارچوب‌هاي كلان، بنيادهاي معرفتي، غايات و مسائل اين دانش اهتمام ورزيد و توانست آن را مطابق فهم و شرايط مسلمين بازتوليد نمايد. اين عمليات معرفتي راه را براي توليد و تكثير مسائل عقلي در زيست‌بوم اسلامي فراهم آورد و او از اين طريق توانست نقطه كانوني مدينه فاضله را در فلسفه سياسي خويش طراحي كند و با واقع‌‌گرايي و واقع‌بيني از مجراي آن به حوزه رسالت «رئيس اول» برسد. او با تبيين ماهيت، خاستگاه و كاركردهاي حكومت نبوي، نقش برجسته خود را به ‌عنوان «مؤسس فلسفه سياسي اسلام» آشكار ساخت. تحقيق حاضر با روش عقلي و برهاني به تحليل متون فلسفي فارابي متمركز شد و دستاورد بديع خود را در بازشناسي پروژه فكري فارابي، در امتداد فلسفه سياسي ارائه نمود.