معناي مصداقي تركيب «اساطير الاولين» در آيات قرآن؛ تحليل انتقادي ديدگاه مفسران و نگاهي نو به مسأله

تركيب «اساطير الاولين» در قرآن در نُه آيه آمده‌است. (انعام/25، انفال/31، نحل/24، مؤمنون/83، فرقان/5، نمل/68، احقاف/17، قلم/15، مطففين/13) اين پژوهش با روش توصيفي، تحليلي و انتقادي به اين پرسش اساسي پاسخ مي‌دهد كه معناي مصداقي تركيب «اساطير الاولين» در آيات قرآن چيست؟ در سه آيه (مومنون، نمل، احقاف) مصداق اين تركيب وعده‌ي حشر، بعث و خروج است. براي پنج مورد ديگر مفسران سه مصداق ارائه كرده‌اند: 1. نوشته‌هاي پيشينيان يا سخنان و نوشته‌هاي باطل ايشان، 2. داستان‌هاي اسطوره‌اي، 3. خرافه و افسانه. در يك مورد باقي مانده، آيه‌ 15 قلم، غالباً تفسيري ارائه نكرده‌اند و به بيان معناي لغوي اكتفا كرده‌اند. اين پژوهش با روش تحليلي و انتقادي در تجزيه و تحليل ديدگاه‌ها و مستندات مفسران شاخص (طبري، طوسي، طبرسي، زمخشري، فخررازي، رشيدرضا، طباطبايي، ابن‌عاشور، فضل‌الله)،  به اين نتيجه دست‌يافته كه در همه‌ي آيات «اساطير الاولين» تنها به وعده‌ي بعث، خروج، حشر و نشر در نوشته‌هاي پيشينيان، اعم از كتب يهود و نصارا و ساير اديان الهي و اوستا و نوشته‌هاي قبطيان و هنديان و يونانيان و... اشاره مي‌كند. و «آياتنا» در آيه‌ي 15 قلم، به سوره‌ي حمد برمي‌گردد. مشركان باور به جهان ديگر، «رب العالمين»، و باور به روز جزا، «يوم الدين»، در آن سوره را «اساطير الاولين» خوانده‌اند.