مفهوم‌شناسي حسابرسي هوشمند در سازمان‌هاي عالي نظارتي با رويكرد روش‌شناسي سيستم‌هاي نرم (مورد مطالعه: ديوان محاسبات كشور)

حجم و پيچيدگي روزافزون نيازهاي نظارتي و از طرفي محدوديت‌هاي موجود، موجب عدم امكان ايفاي كامل نقش‌ها و وظايف سازمان‌هاي نظارتي از جمله ديوان محاسبات كشور با روش‌هاي سنتي گرديده و هوشمندسازي حسابرسي را به ضرورتي انكارناپذير جهت انجام حسابرسي با دقت، سرعت و جامعيت به مراتب بيشتر و نيز پيشگيرانه تبديل كرده است. در مقاله پيش رو، مفهوم حسابرسي هوشمند و ابعاد آن در سطح ديوان محاسبات كشور به‌عنوان يك سازمان عالي نظارتي با كمك مراحل مختلف روش‌شناسي سيستم‌هاي نرم، تحليل و تبيين گرديده است. تصوير گوياي وضع موجود،‌ تعريف ريشه‌اي و مدل مفهومي وضع مطلوب، خروجي‌هاي مهمي هستند كه تلاش شده است در قالب آنها چيستي و چرايي حسابرسي هوشمند در سطح ديوان محاسبات كشور تبيين گردد. حسابرسي هوشمند در ديوان محاسبات كشور، سيستمي مبتني بر قابليت‌هاي فناوري اطلاعات و هوش مصنوعي است كه به دنبال پيشگيري،‌ كشف و هشدار به موقع تخلفات، جرائم و جريانات سوء، رصد شاخص‌هاي كلان حكمراني كشور و خودكارسازي فعاليت‌هاي ممكن حسابرسي مي‌باشد. قابل انطباق و ارتباط نبودن برخي سامانه‌هاي اطلاعاتي، موانع دسترسي به داده‌هاي مورد‌نياز، ضعف دانش فني در حوزه تحليل داده و سيستم‌هاي هوشمند، مقاومت‌هاي دروني و فرآيندهاي نامناسب حسابرسي از مهم­ترين موانع و محدوديت‌هاي هوشمندسازي حسابرسي در ديوان محاسبات هستند كه بايد بر آنها فائق آمد.