اثر ساليسيليك اسيد و براسينواستروئيد بر واكنش‌هاي فيزيولوژيكي، عملكرد دانه و روغن گشنيز (Coriandrum sativum L.) تحت شرايط كم‌آبي

آزمايش مزرعه اي به صورت اسپليت پلات و بر پايه طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سال 1399 اجرا شد. تيمارهاي آزمايش شامل چهار سطح آبياري (آبياري بعد از 70، 100، 130 و 160 ميلي متر تبخير از تشتك كلاس A) در كرت‌هاي اصلي و سه سطح محلول پاشي شامل شاهد (آب‌پاشي)، محلول پاشي با ساليسيليك اسيد (يك ميلي مولار) و براسينواستروئيد (يك ميكرومولار) در كرت هاي فرعي بودند. تنش كم‌آبي به ترتيب به افت 20.6 و 21.6 درصدي محتواي كلروفيل هاي a و b و افزايش 62.9 درصدي كاروتنوئيد برگ منجر شد، اما محتواي پرولين برگ تحت اين شرايط افزايش يافت. محتواي كلروفيل a به طور معني داري با كاربرد ساليسيليك اسيد افزايش (11.4 درصد) پيدا كرد. تنش كم‌آبي  منجر به افزايش فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيدان كاتالاز، پراكسيداز، آسكوربات پراكسيداز و پلي فنل اكسيداز به‌ترتيب به ميزان 3.2، 1.7، 1.9 و 3.1 برابر شاهد شد. كاربرد ساليسيليك اسيد، فعاليت آنزيم هاي كاتالاز، پراكسيداز، آسكوربات پراكسيداز و پلي فنل اكسيداز را به ترتيب 14.4، 16.6، 8.8 و 6.8 درصد و كاربرد براسينواستروئيد فعاليت اين آنزيم‌ها را به ترتيب 17.6 12.2، 8.8 و 19.9 درصد افزايش داد. عملكرد دانه و درصد روغن دانه گشنيز تحت تنش خشكي كاهش يافتند (به ترتيب 75.1 و 15.4 درصد) كه نتيجه آن، افت عملكرد روغن تحت اين شرايط بود (78.9 درصد). عملكرد روغن با محلول پاشي ساليسيليك اسيد و براسينواستروئيد به ترتيب 22.4 و 11.2 درصد افزايش يافت. محلول پاشي ساليسيليك اسيد در اغلب صفات و به ويژه محصول دانه مزيت معني داري نسبت به براسينواستروئيد نشان داد. بنابراين، كاربرد ساليسيليك اسيد را مي توان به‌عنوان تيمار مناسب براي بهبود توليد دانه و روغن گشنيز معرفي نمود.