تحليل ساختار «آزمونِ» پهلوان بر مبناي نظريۀ اسطوره‏ ـ آيين

نظريۀ اسطوره ـ آيين، نظريه‌اي است مبتني بر زمينۀ انسان‌شناختي كه حياتِ اسطوره را معطوف به وجود آيين مي‌داند. مطابق برداشت اين مكتب، هر اسطوره‎اي تفسير يك مناسكِ مذهبي و روايت شفاهي يك آيين پنداشته مي‎شود. اين آيين‎ها در گذر زمان و با انتقال به متون حماسي، كاركرد تكرار ارزش‎هاي كهن‌الگويي را نمايندگي مي‌كنند. ضرورت انجام اين پژوهش بيان اين نكته است: «آزمون» پهلوان كه از نمونه‎هاي بارز بازنمايي و تكرار اساطير است و راهي را براي بازگشت دوبارۀ بشر به زمان و مكان ازلي باز مي‌كند؛ حجم بسياري از حماسه‎هاي جهان را مي‎سازد و پهلوان با شناخت اصل و منشأ در آيين‎هاي رازآموزي، توانا مي‎شود. پژوهش حاضر برپايۀ نظرية اسطوره ـ آيين و با روش تحليلي ـ تطبيقي انجام شده است. تبلور آيينِ آزمودنِ پهلوان در منظومه‎هاي حماسي پس از اسلام، توجيه و گزارش يك آيين ديني است كه چگونگي بنيان نهادن آن آيين را كه در زمان ديرين توسط خدايان و پهلوانان معمول شده بود، بازگو مي‏كند. بررسي نمونه‎هاي حماسي اين آزمون افزون‎ بر آشكار كردن چند و چون برگزاري و گونه‎هاي مختلف آن، قابليّت طبقه‎بندي آزمون‎ها را نيز فراهم مي‎آورد.