تعيين مسير گذار به فناوري‌هاي نوين بيمه‌اي در ايران

هدف: صنعت بيمه يكي از شاخص‌هاي توسعه در كشور است. اما، ‌ضريب نفوذ بيمه در ايران پايين است و نيازمند تغيير نحوه ارائه خدمات و افزايش جذابيت است تا مورد استقبال مردم واقع شود. اينشورتك‌ها شركت‌هاي فين‌تكي هستند كه خدمات بيمه‌اي مبتني بر نوآوري فناورانه ارائه مي‌دهند. لذا نقش مهمي در بهبود زيست‌بوم بيمه دارند و به بهبود كارايي بيمه كمك مي‌كنند. اينشورتك‌ها با ارائه خدمات سفارشي و مقرون‌به‌صرفه نقش موثري در افزايش ضريب نفوذ بيمه دارند. با وجود درك اين مهم از سوي تصميم‌گيران حوزه، خدمات اينشورتك‌ها در ايران به فروش محصولات بيمه‌اي محدود شده و نتوانسته‎اند به‌طور كامل زنجيره ارزش بيمه را پوشش دهند. بنابراين، ‌مطالعه حاضر با هدف بررسي و تحليل نحوه گذار اجتماعي- فني به اينشورتك در ايران انجام شده است. روش‌شناسي: اين مطالعه با استفاده از مرور نظام‌مند درصدد توضيح فرايند گذار و شناسايي مسير گذار به اينشورتك‌ها است. پارادايم پژوهش تفسيري است و از چارچوب تحليلي نظام نوآوري فناورانه و ديدگاه چند سطحي استفاده شده است. چون تحقيق درباره پديده‌هاي پيچيده مانند گذار را نمي‌توان به الگوهاي با روش‌هاي دقيق روش‌شناختي فروكاست و به تفسير خلاق محقق نياز دارد، از روش تحقيق كيفي روايت‌‌پژوهي استفاده شده است. داده‌‌ها از طريق مطالعه اسناد و آيين‌‌نامه‌‌هاي بيمه مركزي و گزارش‌‌ها و مصاحبه‌‌هاي منتشره در رسانه‌‌هاي فين‌‌تكي از ابتداي 1393 تا پايان 1399 جمع‌‌آوري شده است. تعداد 107 گزارش بررسي و از ميان آنها 52 گزارش مرتبط با بحث بود كه ‌نظرات 50 خبره در حوزه‌هاي مختلف بيمه كشور را دربر داشت كه تحت بررسي و كدگذاري قرار گرفتند.يافته‌ها: در گام اول، كاركردهاي نظام نوآوري فناورانه در بيمه شناسايي شدند كه شامل تأمين زيرساخت فناورانه، شكل‌گيري ارتباطات، تبادل دانش، سياستگذاري و قانونگذاري، آگاهي‌رساني به شهروندان، تامين‌مالي، توسعه منابع انساني، تحقيق و ارائه خدمات نوآورانه بيمه‌اي بود. در گام دوم، بازيگراني كه اين كاركردها را اجرا مي‌كنند شناسايي شد و رفتار آنها در برابر خدمات نوآورانه كسب‌و‌كارهاي نوپا بررسي گرديد. سپس با توجه به اين‌كه بازيگران رژيم تحولات فناورانه و تغييرات نهادي را همزيست درك مي‌كنند يا رقيب، مسير گذار اينشور‌تك شناسايي شد. نتيجه‌گيري: به‌دنبال تحولات حاصل از ورود فناوري به بيمه در سطح بين‌الملل، بازيگران مسلط تغيير جهت جزئي و تغييرات نهادي تدريجي را آغاز كرده‌اند. مسلط‌هاي صنعت بيمه به اهميت و ضرورت نوآوري در بيمه آگاه بوده و خدمات كسب‌و‌كارهاي نوپا را پذيرفته‌اند. روابط ميان اينشورتك‌ها و مسلط‌هاي رژيم از نوع همزيست بوده كه ارتقاء عملكرد صنعت بيمه را به‌همراه دارد. اما با توجه به آن‌كه شرايط براي كسب‌ و‌كارهاي نوپا جهت ارائه خدمات و محصولات متنوع و پوشش مراحل مختلف زنجيره بيمه همچون ارزيابي خسارت و سنجش ريسك و ... فراهم نشده، لذا كنام‌هاي نوآورانه سطح توسعه‌بافتگي كمي دارند؛ بنابراين مسير گذار به اينشورتك از مسير تحول بوده است.