طراز اسلامي يا تراز ساساني، كلاووس- تابليون مسيحي

بيان مسئله: طراز اسلامي، تراز ساساني، كلاووس- تابليون مسيحي بافته‌هايي هستند كه در گذشته به‌دليل اعتبار اجتماعي و سياسي به اشخاص خاص روحاني، درباري، به‌ويژه خلفاي اسلامي، شاهان ساساني و امپراتوران مسيحي، تعلق داشت. شيوۀ نقش‌اندازي و ساخت طراز اسلامي نشانگر تأثير و تداوم هنر ساساني و مسيحي است كه تاكنون براي انتساب تاريخي آن پژوهشي انجام نشده است. پژوهش حاضر به دو پرسش نقاط تشابه و تفاوت طراز اسلامي با تراز و كلاووس- تابليون مسيحي چيست؟ و كدام طرح و نقش تراز ساساني و كلاووس- تابليون بر طراز اسلامي تأثير گذاشته است؟ پاسخ مي‌دهد. هدف: هدف اين پژوهش توصيف و شناخت تراز ساساني، كلاووس- تابيلون مسيحي، به‌منزلۀ شواهدي بر تأثيرپذيري طراز اسلامي، است. روش پژوهش: روش پژوهش حاضر توصيفي- تاريخي است. داده‌ها از راه كتابخانه‌اي و سايت موزه‌ها گردآوري شده است. در ابتدا بافته‌هاي اسلامي، ساساني و مسيحي بر پايۀ منابع تاريخي و تصويري توصيف و سپس برمبناي اشكال، نقوش و طرح‌ها، ميزان تأثيرپذيري طراز اسلامي مشخص و در بخش ارزيابي پژوهش تحليل كيفي شده است.يافته‌ها: طراز اسلامي به‌لحاظ ساختار و عناصر تزييني ادامه‌دهندۀ سنت پارچه‌بافي ساساني و مسيحي است. به اين مفهوم كه ابتدا از لحاظ نوع بافت، شيوۀ توليد و نقش‌اندازي از تراز ساساني پيروي كردند و سپس در مسير نهايي تحول و تغيير خود از اشكال كلاووس- تابليون مسيحي الگو گرفتند. با اين تفاوت كه خطوط اوليۀ اسلامي ‌به‌جاي عناصر مسيحي در طراز اسلامي قرار گرفت. طراز اسلامي همانند تراز ساساني و تابليون از اهميت مادي و معنوي بالايي برخوردار بوده است و همانند تابليون مسيحي شكل تغيير يافتۀ نوارهاي تزييني كلاووس قبطي مسيحي مي‌باشد.