بررسي اثر تغييرات كاربري اراضي بر روي رواناب حوضه‌ي رودخانه‌ي قره چاي با استفاده از مدل‌هاي HEC - HMS

در طي چند دهه اخير تغيير كاربري اراضي تحت تأثير عوامل محيطي و انساني سبب بروز اثرات جدي بر محيط زيست، اقتصاد و اجتماع شده است. مدلهاي هيدرولوژيكي نمايش ساده شده‌اي از سيستم هيدرولوژي واقعي هستند كه به مطالعه درباره كاركرد حوضه مي‌پردازد بنابراين انتخاب مدل، نياز به تشخيص قابليت و محدوديت مدل‌هاي هيدرولوژي حوضه دارد. در تحقيق حاضر تجزيه و تحليل تغييرات كاربري ارضي و تاٌثير آن بر روي رواناب حوضه قره-چاي با استفاده از مدل‌هاي HEC-HMS انجام شد. به منظور بررسي تغييرات كاربري اراضي بر تأثير در تغييرات رواناب حوضه، بارش سالانه 2020 حوضه با ويژگي‌هاي كاربري اراضي 2001 به مدل معرفي گرديد. نتايج مربوط به تغييرات كاربري اراضي نشان مي‌دهد كه بيشترين تغييرات در كاربري اراضي شامل تغييرات مربوط به اراضي فاقد پوشش گياهي به صورت كاهشي و مخلوط زراعت آبي و ديم به صورت افزايشي مي‌باشد. در شبيه‌سازي حوضه آبريز قره‌چاي در مدل HEC-HMS واسنجي حوضه در شش زيرحوضه براساس اوج رواناب، ارتفاع رواناب و حجم رواناب مورد بررسي قرار گرفت كه نتايج محاسبه شده با نتايج مشاهده شده به طور ميانگين در عنصر ارتفاع رواناب 94/40 درصد و در عنصر اوج رواناب با 95/12 درصد و در عنصر حجم رواناب با 97/5 درصد مطابقت اجراي صحيح مدل بر روي حوضه را نشان مي‌دهد. بنابراين مي‌توان گفت كه تغيير كاربري اراضي در حوضه آبريز قره چاي باعث افزايش اوج و حجم رواناب شده و در نهايت به افزايش رواناب در اين حوضه منجر شده است.