فرآوري و عرضه گزاره‌هاي تاريخي در بستر علوم انساني ديجيتال؛ مقدّمه‌اي بر «تاريخ‌پژوهي هوشمند»

فاقدعنوان لاتين

تاريخ به عنوان يكي از دانش هاي مورد توجه تمام اقوام بشري در حوزه علوم انساني، همگام با ساير علوم در مواجه با گسترش و نفوذ فناوري ديجيتال و ابزارهاي وابسته به آن، دچار تغييراتي گاه بنيادين در شيوه نقل، ارائه، پژوهش و تحليل نسبت به شيوه هاي مرسوم گذشته شده است؛ چرا كه تجزيه و تحليل حوادث تاريخي براي دستيابي به «نتايجي كلان نگر» از طريق شيوه هاي سنتي نيازمند صدها ساعت مطالعه و تحقيق در منابع تاريخي است. از اين رو به كارگيري فناوري هاي نوين عصر كنوني، يعني ابزارهاي ديجيتالي و هوشمند مي تواند كمك بسيار شاياني در اين راستا بنمايد. به همين جهت در اين نوشتار برآنيم كه تحولات ياد شده را با تمركز بر محصولات روميزي و برخط مركز تحقيقات كامپيوتري علوم اسلامي بررسي نماييم؛ با طرح اين پرسش كه چگونه فرآوري و عرضه گزاره هاي تاريخي در بستر علوم انساني ديجيتال مي تواند مقدمه اي بر« تاريخ پژوهي هوشمند» باشد؟ به نظر مي رسد با مرور تاريخچه ديجيتالي شدن متون تاريخي و شيوه هاي ارائه آن در توليدات مركز نور و چالش ها و نوآوري ها و فرآوري هايي كه در فرايند اين مهم در طي ساليان متمادي رخ داده باعث شده مركز در حال حاضر داراي حجم انبوهي از اطلاعات ديجيتالي ارزشمند و غني شده باشد؛ به طوري كه زمينه ايجاد تحولات شگرف در تجزيه و تحليل هاي داده هاي تاريخي فراهم گردد و امكان كشف زواياي پنهان و نويافته اي از وقايع تاريخي با توجه به قابليت هاي گسترده فضاي ديجيتالي براي پژوهشگران در فهم صحيح و دقيق تاريخ پراهميت اسلام به وجود آيد كه خود، مقدمه اي است براي رسيدن به آرمان« پژوهش هوشمند»؛ پژوهشي كه در استخراج، ثبت، غني سازي، تحليل و استنباط، از رهگذر «هوش مصنوعي» دستيار و تكيه گاه محقق است. بررسي اين موضوع با توجه به مقوله نوپديد علوم انساني و اسلامي ديجيتال ضروري و مهم به نظر ميرسد و سابقه چنداني از اين حيث ندارد.

فاقد چكيده لاتين