رابطه ذكر تسبيحات اربعه با طواف

در طواف، به عنوان يكي از اركان واجب حج، گفتن ذكر تسبيحات اربعه مستحب است. با توجه به اينكه دين اسلام بي­دليل به چيزي توصيه و سفارش نمي‌كند و احكام، تابع مصالح و مفاسد واقعي است، نوشتار پيش‌رو به روش نقلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي در صدد است كه به چرايي تأكيد و سفارش بيشتر بر گفتن ذكر تسبيحات اربعه نسبت به اذكار ديگر در هنگام طواف، پاسخ دهد. يافته‌هاي اين تحقيق، حاكي از آن است كه وجود ويژگي‌هاي خاص ـ مثل حاكي بودن اين ذكر از اسماي حسناي الهي، دلالتش بر ابعاد توحيد و عامل قبولي حج بودنش ـ باعث اين تأكيد شده است. آنچه آدمي در زمين مي­بيند، در عوالم بالاتر داراي حقيقتي است؛ همانند كعبه كه در عالي­ترين مرتبه­اش از عرش سرچشمه گرفته و عرش تكون‌يافتة تسبيحات اربعه‌اي است كه مشتمل بر اسما و صفات الهي است. بنابراين زائر در حالي كعبه را طواف مي­كند كه هم در ظاهر، با ذكر تسبيحات اربعه زبان به توحيد گشوده و هم در حقيقت طواف او در عالي­ترين مرتبه خود بر چهار ركن تسبيحات اربعه استوار است و از به هم پيوستن اين اركان، توحيدِ كامل شكل مي­گيرد.