بررسي تاريخي وقف نامه شيخ علي خان زنگنه در بيستون

حدود 350 سال پيش، شيخ‌ علي‌خان زنگنه، وزير شاه سليمان صفوي، وقف‌نامه‌اي بر كوه معروف بيستون، در مسير راه كاروان‌رو جادۀ ابريشم، نقر كرد كه در حكم سندي بود كه به‌صورت نسل‌اندرنسل، عايدات ساليانۀ بخشي از زمين‌هاي كشاورزي دشت بيستون را به سادات فاطمي و كاروان‌سراي صفوي بيستون اختصاص مي‌داد. كاروان‌سراي مذكور نيز تا اواخر دورۀ قاجار، عمدتاً مورد استفادۀ زائران عتبات بود. باتوجه به موقعيت مكاني وقف‌نامۀ مذكور، اين اثر در سه قرن گذشته توسط شماري از جهانگردان ايراني و غير ايراني مشاهده و توصيف شده‌است. پژوهش حاضر به صورت كتابخانه‌اي و بر اساس متون و منابع تاريخي مختلف، به بررسي متن وقف‌نامۀ مذكور و آثار مرتبط به آن از قبيل كاروان‌سراي بيستون و دهكده‌ها و مزراع وقفي مرتبط، نظرات پيرامون وقف‌نامه، به‌ويژه در سفرنامه‌هاي سه قرن گذشته، و نيز نكاتي فني در ارتباط با كتيبه پرداخته‌است.