بررسي روانشناسي شخصيت بهمن در حماسه‌هاي ملي بر اساس نظريه تحليل عاملي آيزنك

يكي از راه‌هاي ژرفا بخشيدن به داستان و تقويّت تأثير آن بر مخاطب، پردازش درست و قوّتمند شخصيّت است. شخصيّت يكي از دغدغه‌هاي اصلي نزد روانشناسان بوده است. جستار حاضر با رويكردي توصيفي- تحليلي به بررسي روانشناسي شخصيّت «بهمن» پرداخته است. آثار حماسه‌اي ايران زمين، سرشار از قهرماني، پهلواني، مردانگي‌ها، افتخارات و پيروزي‌هاست. اين آثار، مجموعه‌اي از روايت‌هاي داستاني و اپيزوديك هستند كه شاعران با استفاده از شگردهاي شخصيّت‌پردازي چه به روش مستقيم و چه غيرمستقيم به شناخت هر چه بيشتر ويژگي‌هاي رواني شخصيت‌ها اين آثار همّت گماشته‌اند. آيزنك با استفاده از «نظريۀ تحليل عاملي آيزنك» كه مكمل و جامع بسياري از نظريّات روانشناسي شخصيّت است با تأكيد بر دو عامل نقش وراثت و محيط توانسته به روانشناسي شخصيّت‌هاي داستان بپردازد، بنا بر نظر آيزنك بهمن در آثار حماسي داراي شخصيتّي پويا و خاكستري است هم‌چنين با تأثير «نهادِ» حريص و جنگ طلبش، او را شخصي روان‌رنجور و روان‌پريش شناسانده است. نتيجۀ حاصل از اين پژوهش اين است كه آثار حماسي توانسته‌اند با بيان جزئيات روحي قهرمانان و شخصيت‌هاي داستان بنيان محكمي از تحليل شخصيت بهمن را به تصوير بكشند.