تحليل زبان‌شناختي از آيات پاياني سوره مباركه حمد بر مبناي استعاره قرآني «حيات ديني به‌مثابۀ سفر»

قرآن كريم بارها از استعاره‌هايي بهره برده است كه با الهام از نهاد حمل‌ونقل و مؤلّفه‌هاي تشكيل‌دهندۀ آن در بافت نزول سامان يافته‌اند. آن كلان‌استعاره كه مبنايي براي ساختِ ديگر استعاره‌ها در اين حوزه قرار گرفته، صورت‌بنديِ حيات دينيِ انسان بر مبناي جابجايي و سفر است كه اصلي‌ترين نمونۀ آن در آيات پاياني سوره مباركه حمد ديده مي‌شود. اين پژوهش با هدفِ ارائۀ تحليلي زبان‌شناختي از آيات شريفه حمد/6-7 كوشيده است با رويكرد ريشه‌شناسي سامي، به بازتفسير مفاهيمِ به‌كاررفته در اين آيات همّت گمارد و استعارۀ ساخت‌يافته در آن را به بحث گذارد. اين مطالعه نشان مي‌دهد «صراط مستقيم» در بافت نزول، اشاره به راههاي روسازي‌شده و برخوردار از منزلگاههاي بين‌راهي دارد كه درنتيجه، پيمايشِ آن را براي مسافران سهل مي‌سازد. همچنين، اين مطالعه نشان مي‌دهد برخلافِ ديدگاههاي تفسيري رايج، آيه پاياني سوره مباركه حمد، زبانِ استعاره را به خدمت گرفته و سه وضعيتِ گوناگونِ مسافران در جادۀ هدايت را به تصوير كشيده است.