طراحي الگوي درمان مبتني بر پذيرش و تعهد بر اساس اسلام

سابقه و هدف: پژوهش‌هاي داخلي و خارجي متعددي دربارۀ درمان روان‌شناختي مبتني بر پذيرش و تعهد انجام شده و اثربخشي آن را تأييد كرده است؛ اما امروزه با مشخص‌شدن نقش مذهب بيماران در درمان اختلالات رواني، مطالعات مذهبي-روان‌شناختي كه به بررسي نقش مذهب افراد در درمان آنان مي‌پردازد در سطح جهاني افزايش يافته است؛ بنابراين هدف پژوهش حاضر طراحي الگوي درمان مبتني بر پذيرش و تعهد بر اساس مفاهيم اسلامي براي به‌كارگيري در فرايند درمان افراد مسلمان با باورهاي مذهبي بود. روش كار: به‌منظور بررسي چگونگي الگوي درمان مبتني بر پذيرش و تعهد بر اساس مفاهيم اسلامي با بهره‌گيري از روش كيفي نظريۀ داده‌بنياد (متني)، مفاهيم نظري رويكرد درمان مبتني بر پذيرش و تعهد در قرآن كريم، تفسير الميزان و اصول كافي واكاوي شد و با تبادل نظر با متخصصان علوم روان‌شناسي و متخصصان علوم اسلامي، مفاهيم موجود در متون اسلامي كه با مفاهيم نظري رويكرد يادشده قرابت معنايي و مفهومي داشت، انتخاب و تعريف شد و در ادامه مفاهيم به‌دست‌آمده در دو مرحلۀ باز و محوري كدگذاري شد و در مرحلۀ سوم با اجراي كدگذاري انتخابي، مقوله‌هاي اصلي استخراج و ارتباط بين آنها مشخص شد. مؤلفان مقاله تضاد منافعي گزارش نكرده‌اند. يافته‌ها: در اين پژوهش الگوي پذيرش و تعهد بر اساس مفاهيم اسلامي طراحي و ارائه شد. اين الگو از دو قسمت فرايندهاي سلامت رواني كه نشان‌دهندۀ قلب سليم و فرايندهاي آسيب رواني كه نشان‌دهندۀ قلب مريض است تشكيل شده است. نتيجه‌گيري: درمانگران با استفاده از الگوي اسلامي ارائه‌شده در اين پژوهش مي‌توانند نتايج اثربخش‌تري در درمان اختلالات رواني در بين بيماران مسلمان در كشورهاي اسلامي به دست آورند.