بازيابي منابع گسترده شوري وارده به رودخانه از آبخوان با استفاده از رويكرد شبيه‌سازي – بهينه‌سازي

با توجه به افزايش جمعيت و نياز به تأمين آب، حفظ و حراست از منابع آب سطحي و زيرزميني موردتوجه دولت‌ها قرار گرفته است. يكي از منابع آلاينده رودخانه‌ها، ورود شوري از منابع آب زيرزميني به رودخانه است كه در اين پژوهش به‌عنوان منابعي گسترده درنظر گرفته شده است. هدف پژوهش، يافتن شدت شوري، مكان و طول منابع با استفاده از توزيع زماني غلظت در يك نقطه شاهد است. بدين منظور حل معكوس معادله جابه‌جايي- پراكندگي در رودخانه با رويكرد شبيه‌سازي- بهينه‌سازي انجام شد. براي شبيه‌سازي جريان و انتقال شوري از نرم‌افزار MIKE11 و براي بهينه‌سازي مجهولات مسأله از الگوريتم ژنتيك استفاده گرديد. استفاده از يك نقطه شاهد در بازيابي چند منبع، مجهول‌بودن مكان و طول منابع علاوه بر شدت و تعيين حداقل داده لازم از نمودار براي بازيابي مجهولات مسأله، از مهم‌ترين نقاط قوت اين پژوهش هستند. صحت‌سنجي مدل توسط مثال‌هاي فرضي، بازه 40 كيلومتري از رودخانه كارون و نيز اعمال سطوح پنج و 15 درصد خطا به داده‌هاي مشاهداتي انجام شد. نتايج مؤيد توانايي مدل در بازيابي مشخصات چند منبع با استفاده از تنها يك نقطه شاهد مي‌باشد. در صورت وجود سطح خطاي پنج درصد در داده‌هاي مشاهداتي، بازيابي هر سه مشخصه منابع با دقت مطلوبي انجام مي‌شود. درحالي‌كه در سطح خطاي 15 درصد، دقت مدل در بازيابي مكان و طول منابع كاهش مي‌يابد. هم‌چنين براي بازيابي مشخصات هر منبع، تنها سه داده در قسمت صعودي نمودار كه تحت تأثير منبع موردنظر باشد كفايت مي‌كند.