زيست‌شناسي و پارامترهاي رشد جمعيتTrogoderma granarium Everts (Coleoptera: Dermestidae) روي ارقام مختلف برنج

لمبه گندم، Trogoderma granarium (Everts) (Coleoptera: Dermestidae)، يكي از آفات پلي‌فاژ غلات انباري در ايران و برخي كشورهاي جهان مي‌باشد. در اين تحقيق، به منظور تعيين مقاومت و حساسيت ارقام برنج در برابر لمبه گندم، زيست‌شناسي و پارامترهاي رشد جمعيت آفت روي شش رقم تجاري برنج (تيسا، خزر، شفق، صدري، نعمت و هاشمي) در دماي 1 ± 33 درجه سلسيوس، رطوبت نسبي 5 ± 65 درصد و 24 ساعت تاريكي بررسي شد. نتايج نشان داد كه درصد زنده‌ماني مراحل نابالغ روي رقم صدري بيشتر از ساير ارقام بود. سوسك‌هاي پرورش‌يافته روي رقم خزر حدودا به 8 روز زمان طولاني‌تري در مقايسه با رقم صدري، براي تكميل دوره نشو‌و‌نماي نابالغ خود نياز داشتند. زادآوري لمبه گندم (تعداد تخم‌هاي گذاشته شده در طول دوره تخمگذاري) روي ارقام صدري و تيسا به طور معني‌داري بيشتر از رقم خزر بود. بيشترين نرخ ذاتي افزايش جمعيت (r) روي رقم صدري و كمترين آن روي ارقام هاشمي، شفق و خزر بود. علاوه بر اين، نرخ متناهي افزايش جمعيت (λ) روي ارقام صدري و تيسا بيشتر از ساير ارقام به دست آمد. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد كه ارقام صدري و تيسا در مقايسه با ارقام هاشمي، شفق و خزر حساس‌تر مي‌باشند. از ارقام مقاوم مي توان در مهندسي ژنتيك محصولات كشاورزي براي به حداقل رساندن خسارت اين آفت كليدي استفاده نمود.