گفتمان رسانه‌اي «برجام» در پرتو روابط بين‌المللي ايران: مطالعه موردي روزنامه‌هاي اصلاح‌طلب ،و اصولگرا

برنامه جامع اقدام مشترك(برجام)، يكي از مهم‌ترين عهدنامه‌هاي سياسي و حقوقي تاريخ جمهوري اسلامي ايران و يكي از تأثيرگذارترين آن‌ها بر روابط بين‌المللي ايران بوده است. بازتاب اين توافق در داخل كشور ذيل دو گفتمان اصلي سياسي رقيب، يعني اصولگرايي و اصلاح‌طلبي بود و به دو شكل متفاوت بازنمايي شد. در اين پژوهش با استفاده از نظريه‌ي گفتمان، كه ريشه در نظريات فوكو و لاكلائو و موفه دارد، به تحليل و بحث پيرامون دو گفتمان رسانه‌اي اصلاح‌‌طلبي و اصولگرايي پرداخته‌ايم. روش مورد استفاده در اين تحقيق،تحليل گفتمان انتقادي نورمن فركلاف است كه شامل سه مرحله‌ي توصيف، تفسير و تبيين است. داده‌هاي پژوهش نيز، تيترهاي خبري روزنامه‌هاي دو جناح اصولگرا و اصلاح‌طلب درباره برجام بوده است. به اين منظور، تيترهايي كه در رابطه با موضوع تحقيق، ارزش شناختي داشته‌اند، مورد تحليل قرار گرفتند. بر مبناي نتايج تحليل يافته‌‌ها؛ گفتمان‌هاي اصلاح‌طلبي و اصولگرايي به واسطه‌ي تكنيك‌هايي از جمله غيريت‌سازي و يكپارچه‌سازي، ارزيابي‌هاي متفاوت و متضادي از برجام داشته‌اند. گفتمان اصولگرايي برجام را خطري براي «امنيت ملي» مي‌داند و نتايج منفي آن را متوجه گفتمان اصلاح‌طلبي مي‌داند. در مقابل، گفتمان اصلاح‌طلبي برجام را گامي به سوي «صلح» و «گشايش اقتصادي» مي‌داند و دستاوردهاي مثبت آن را به خود نسبت مي‌دهد.