بنيادهاي نظري مقاومت در برابر قدرت‌هاي استعماري در نظام انديشگي شيخ فضل‌الله نوري

شيخ فضل‌الله نوري نمايندۀ جرياني در ايران است كه بيش از هر چيز به حفظ ديانت و استقلال كشور در تمام عرصه‌هاي فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي مي‌انديشيد. از جمله مسائلي كه دغدغۀ ايشان در ايران بود، استبداد و استعمار در كنار حفظ استقلال كشور بود؛ مسئله‌اي كه او را از پيشروان نهضت تنباكو و جنبش مشروطۀ مشروعه در ايران قرار داد. شيخ فضل‌الله با شناخت عميقي كه از مباني فرهنگ و تمدن غرب و اصول فكري و انديشۀ سياسي آن‌ها داشت، هدف اصلي مبارزات خود را صيانت از دين به‌عنوان عامل همبستگي، وحدت و استقلال ايرانيان و حفظ عزت مردم ايران با قطع دست اجانب از سرنوشت كشور قرار داد. دشمنان شيخ فضل‌الله عمدتاً دو جريان خارجي استعمار و داخلي غرب‌گرا بودند كه شيخ را سد راه پيشبرد اهداف خويش مي‌ديدند و درنهايت ايشان جان خود را در راه دفاع از ساحت دين و مبارزه براي استقلال ايران فدا كرد. نوشتار حاضر با استفاده از روش توصيف و تحليل به مباني انديشگي و ابعاد مبارزات استقلال‌طلبانۀ شيخ فضل‌الله در رهايي ايران از سلطۀ استعمار مي‌پردازد.