بررسي و نقد كتاب كنش ديني و نوسازي عقل

طه ‏عبدالرحمان ازجمله انديشمندان و نظريه‏ پردازان نوگراي اسلامي است كه با نقد اخلاقي مدرنيته، مخالفت با اخلاق سكولار، و مبناقرار‏دادن اسلام، به‏ويژه در حوزه ي اخلاق، درپي نوسازي سنت‏‌هاست. او معتقد است بيداري اسلامي نيازمند پشتوانه ي فكري و نوسازي براساس تعقلي مبتني‏بر تجربه ي معنوي و گذر از مراتب سه گانه ي عقل است. عبدالرحمان شرع ـ عقل مسدّد ـ را اصل و داشتن تجربه ي عرفاني ـ عقل مؤيّد ـ را شرط كمال اخلاق معرفي مي كند تا درنهايت نظريه ي سياسي «ولايت فقيه تجربي» را در كتاب روح الدين ارائه دهد. نگارنده در اين مقاله مي كوشد، با بررسي يكي از مهم ترين آثار عبدالرحمان، كنش ديني و نوسازي عقل، نظريه ي مراتب سه‏ گانه ي عقلانيت او را با ديدگاهي انتقادي بازبيني كند و نشان مي‏دهد مؤلف با نپرداختن به بحث حسن و قبح عقلي جايگاه عقل ـ عقل مجرد ـ را در اخلاق ناديده گرفته است. نگارنده در اين مقاله هم‏چنين توضيح مي‏دهد كه چرا پشتوانه ي فكري پيش‏نهادي وي براي بيداري اسلامي مي تواند آسيب ‏هاي سياسي و اجتماعي به‏ هم‏راه داشته باشد.