بازنمود تجربۀ كلان‌شهري مدرن در مستند امپرسيون‌هاي يك شهر: تهران امروز (1356)

امپرسيون‌هاي يك شهر؛ تهران امروز (1356)، اثر خسرو سينايي، يكي از فيلم‌هاي شاخص ايراني است كه مي‌كوشد تا تجربۀ كلان‌شهري تهران مدرن را به مخاطب خود بازنماياند. فرم و ساختار اين اثر تفاوت‌هاي مشهودي با فيلم‌هاي مرسوم سمفوني شهري دارد. سينايي درپي ارائۀ ريتم و ضرب‌آهنگ زندگي كلان‌شهري، چنان‌كه در سمفوني‌هاي شهري اتفاق مي‌افتد، نيست و بيش‌تر درپي بازنمايي بارقه‌هايي از تجربۀ زيست كلان‌شهري در جامعۀ ايرانِ درحال‌گذار از سنت به مدرنيته است. پيشينۀ تحصيلي و مطالعاتي سينايي در زمينۀ معماري، در زيبايي‌شناسي اين فيلم و جست‌وجوي وي در ماهيت شهر مدرن، به‌خوبي نمود مي‌يابد. اين پژوهش كه با روش توصيفي ـ تحليلي و با استفاده از منابع كتاب‌خانه‌اي صورت گرفته است، با بهره‌گيري از رويكردي ميان‌رشته‌اي، مي‌كوشد تا به بررسي نحوۀ بازنمايي تجربۀ شهري در اين فيلم بپردازد و از اين مدخل، ديدگاه فيلم‌ساز درمورد فرايند مدرن‌سازي شهري در دورۀ پهلوي را تحليل كند. درطول فيلم، فيلم‌ساز به‌گونه‌اي خودارجاعانه بارها به ماهيت رسانۀ سينما در ثبت و جاودانه‌كردن لحظات اشاره مي‌كند. فيلم‌ساز به‌خصوص نقش قدرت حاكم در پيش‌برد طرح مدرن‌سازي و شكل‌دهي به انسجام اجتماعي مطلوب را برجسته مي‌سازد. تحليل فيلم، نگاه انتقادي فيلم‌ساز به مدرن‌سازي حكومتي دوران پهلوي را آشكار مي‌كند.