راهكارهاي حمايت از نسل‏ هاي سه ‏گانه حقوق بشر در پرتو ظهور فناوري هوش مصنوعي

در سال‏‌هاي اخير هوش مصنوعي با پيشرفت سرسام‏‌آوري بخش‌‎‏هاي ارائه خدمات و به تبع آن سياست‏‌هاي رفاهي و اجتماعي در كشورهاي توسعه‌‏يافته را تحت تاثير قرار داده است. اين مهم باعث شده كه هوش مصنوعي در كنار فناوري‌‏هاي نويني چون داده‏‌هاي انبوه و الگوريتم‌‏هاي خودرو، علاوه بر شكل‏‌دهي به بسياري از تحولات اجتماعي، سياست‏گذاران را با چالش‌‏ها و پرسش‌‏هاي مهمي مواجه گرداند. اجراي آزمايشي فناوري‏‌هاي فوق‏‌الذكر در صنعت بيمه، بانكداري، نظام‏‌هاي سلامت و ثبت احوال همانند عصر پيشاديجيتال، بستر نقض گسترده و نظام‏‌مند (سيستميك) بسياري از حقوق بشر مندرج در اسناد بين‏المللي را به وجود آورده است با اين تفاوت كه به دليل اتوماتيك (ماشيني‏) بودن اين نقض‏‌ها، امكان «احراز مسئوليت» از طرف نهادهاي ناظر داخلي و يا بين‌‏المللي به درستي تعريف نشده و به تبع آن، سازوكار پاسخ‏گويي را نمي‏توان با چهارچوب‏هاي قانوني كنوني، فعال نمود. در اين نوشتار ضمن توجه به تقسيم‌‏بندي نسل‏‌هاي سه‏‌گانه حقوق بشري، حقوق فرانسلي و مقدمه اصول تداوم بشري تعريف شده و تاثيرگذاري هوش مصنوعي بر اين حقوق مورد اشاره قرار مي‏گيرند. در ادامه نيز با طرح اين مفروض كه خطر اصلي هوش مصنوعي براي حقوق شهروندان، ايجاد دسته‏‌بندي‏‌ها، تبعيض و نقض حق تعيين سرنوشت قلمداد مي‏شود، متعاقباً در پاسخ به اين سوال كه چگونه مي‏توان با چالش‏هاي فوق‌‏الذكر مقابله نمود، پيشنهاداتي پيرامون ايجاد مكانيزم‏‌هاي مناسب براي حمايت و مراقبت از حقوق نسل‌هاي مختلف حقوق بشري مطرح گرديده و با برداشتي تطبيقي از اسناد بين‏المللي و داده‏هاي كتابخانه‏‌اي الكترونيك بر اساس روش توصيفي-تحليلي، بررسي مي‌‏گردد.