روابط ساختاري كاركرد خانواده و رفتارهاي ‌پرخطر نوجوانان با نقش واسطه‌اي عوامل فردي‌‌روانشناختي

زمينه و هدف: يكي از پديده هاي دوره نوجواني رفتارهاي پرخطر است، عوامل متعدد زيستي، شناختي، اجتماعي و خانوادگي زمينه‌ساز بروز رفتارهاي پرخطر هستند. هدف اين مطالعه تعيين روابط ساختاري كاركرد خانواده و رفتارهاي ‌پرخطر نوجوانان با نقش واسطه‌اي عوامل فردي‌روانشناختي مي باشد. روش و مواد: پژوهش حاضر از نوع توصيفي- همبستگي و بر مبناي مدل‌سازي معادلات ساختاري با مشاركت 900 نفر از دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه استان قزوين در سال تحصيلي1400-1399 انجام شد. نمونه گيري به روش خوشه‌اي‌‌ و تصادفي انجام شد. داده‌ها با استفاده از مقياس رفتار پرخطر نوجوانان ايراني، پرسشنامه عوامل‌خطرساز و حفاظت‌كننده جمع آوري شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-20 و AMOS2-24 و آزمون هاي ضريب همبستگي پيرسون و مدل‌سازي معادلات ساختاري انجام شد. يافته ها: ضريب همبستگي كاركرد خانواده با متغير عوامل فردي روانشناختي 0.65، با رفتارهاي پرخطر 0.33- بود. ضريب مسير مستقيم بين كاركرد خانواده با رفتارهاي‌ پرخطر منفي و معنادار (β=0/31, P 0/001)، مسير مستقيم كاركرد خانواده با عوامل فردي‌روانشناختي مثبت و معنادار (β=0/73, P 0/001)، همچنين مسير مستقيم عوامل فردي‌روانشناختي با رفتارهاي پرخطر منفي و معنادار بود (β=0/53, P 0/001). ضريب مسير غيرمستقيم كاركرد خانواده با رفتارهاي ‌پرخطر منفي و معنادار (β=0/39, P 0/001)، درنهايت ضريب مسيركل (مجموع ضرايب مسيرهاي مستقيم و غيرمستقيم) بين كاركرد خانواده با رفتارهاي پرخطر منفي و معنادار بود (β=0/70, P 0/001). شاخص‌هاي نكويي برازش داده‌هاي گردآوري ‌شده نشان داد مدل از برازش مطلوبي برخوردار است. نتيجه‌گيري: مطالعه نشان داد ارتباط كاركرد خانواده و رفتارهاي پرخطر نوجوانان با نقش واسطه‌اي عوامل ‌فردي‌روانشناختي تبيين مي‌شود. به عبارت ديگر، عملكرد ضعيف خانواده در كنار عوامل رواني، زمينه ساز شكل گيري رفتارهاي پرخطر نوجوانان مي شود.