اقليم و محيط ديرينۀ پلاياي جازموريان در كواترنر پاياني بر اساس مطالعه مغزه هاي رسوبي

تاريخچه رسوب‌گذاري تحت تأثير اقليم و شناسايي دوره‏هاي خشك و مرطوب در طول دوره هولوسن در پلاياي جازموريان موضوع پژوهش حاضر است. بدين منظور از مغزه‏هاي رسوبي دست‏نخورده براي بازسازي شرايط اقليم ديرينه استفاده شد. تعداد پنج مغزه ‏رسوبي با بيشينه ژرفاي 7 متر از رسوبات زير بستر مناطق مختلف پلاياي جازموريان با استفاده از مغزه‏گير دستي برداشت و بررسي شد. رخساره‌هاي رسوبي براساس بافت و ساخت رسوب، تركيب رسوبات تخريبي و مواد آلي، رنگ، وجود بقاياي گياهي و ساير مؤلفه‏هاي ماكروسكوپي شناسايي و تفكيك شدند. با توجه به بررسي‏هاي رسوب‌شناسي و تغيير رخساره‌هاي رسوبي، هشت رخساره رسوبي قابل تفكيك متعلق به محيط‌هاي رودخانه‏اي، پلايايي، درياچه اي، دلتايي و بادي شناسايي شد. جهت برآورد زماني از وقايع اقليمي در منطقه از نتايج سن‌سنجي مطالعات قبلي استفاده شد. ميزان متوسط رسوب‌گذاري در پلاياي جازموريان 0.4 ميلي‏متر در سال مي باشد. با وجود اين، ميزان رسوب‌گذاري براي عمق‌هاي مختلف رسوبات متفاوت است. و با توجه به اينكه توالي هاي رسوبي ثبت شده در پلاياي جازموريان غالبا در محيط خشك نهشته شده‌اند تفكيك دقيق بدون انجام آناليزهاي ژئوشيميايي و كاني شناسي مشكل است. ولي با توجه به تغييرات رسوب‌شناسي و رخساره‌هاي رسوبي و پوشش بخش‌هاي مختلف پلايا با مغزه‌هاي عميق مي‌توان به وجود شرايط رطوبتي مناسب در پليستوسن پاياني نسبت به هولوسن اذعان داشت. با توجه به تغيير نوع رخساره‏هاي رسوبي در پلاياي جازموريان، دوره‏هاي خشك يكباره و با مدت زمان كوتاه‌تر نسبت به دوره‏هاي مرطوب در منطقه ظاهر شده‌اند.