بررسي تبيين تكامليِ دين از ديدگاه ريچارد داوكينز و آليستر مك‌گراث

ريچارد داوكينز با رويكرد الحادي به تبيين تكامليِ منشأ دين پرداخته است. وي در اين راستا از فرضيه «دين به مثابه يك امر فرعي» و همچنين فرضيه «مم» سود جسته است. در مقابل آليستر مك‌گراث به نقد رويكرد الحادي وي پرداخته و ادله وي را عميقا ناكافي و ناموجه مي‌داند. به نظر مك‌گراث تبيينِ صرفا زيست‌شناختي از منشأ دين، نادرست بوده و ناشي از خلط ميان تكامل زيستي و تكامل فرهنگي است. ناسازواري، فقدان دليل، سوگيري شناختي، عدم تمايز ميان گزاره هاي دين، عدم مشابهت ميان ژن و مم از جمله اشكالات وي به دو فرضيه مزبور است. مسأله تحقيق پيش‌رو آن است كه تقابل اين دو رويكرد را به تصوير كشد و به سنجش گذارد. در اين ارزيابي به لحاظ گردآوري از روش كتابخانه‌اي – اسنادي و به لحاظ مقام داوري از روش تحليلي سود جسته‌ايم. دستاورد تحقيق نشان مي‌دهد كه اگر چه در مجموع، اشكالات مك‌گراث، مفيد و اثر بخش است؛ اما در برخي موارد، تبيين كافي و جامعي از سوي وي صورت نپذيرفته است.