بررسي و نقد ساختاري كتاب مجمع‌الأمثال( مجموعه ضرب‌المثل‌ها)

نقد و بررسي آثاري كه به گونه‌هاي خاص انواع ادبي پرداخته و در ميان اهل زبان مقبوليت بسياري يافته‌اند از ارزش بالايي برخوردار است. در ‌اين ميان بررسي و نقد آثاري چون مجمع‌الأمثال ابوالفضل ميداني كه در دوره‌هاي آغازين ادبيات عربي تدوين شده، قابل توجه مي‌باشد؛ چه آنكه با هدف جلوگيري از تحريف و نابودي ميراث ارزشمند ضرب‌المثل و تبيين آن گردآوري شده است. در اين راستا پژوهش حاضر بر آن است تا در قالب نقد ساختاري و با شيوه‌اي توصيفي – تحليلي، شناخت عميق‌تر و علمي‌تري از اين اثر ارائه دهد. نتايج پژوهش از وجود طرحي منسجم در چارچوب‌بندي ساختار دروني و متناسب با موضوع، حكايت دارد. همچنين شرح و تبيين ضرب‌المثل‌ها با استفاده از شواهد قرآني، اشعار، روايت، داستان و معاجم لغوي، گوياي قوت جنبه‌ي علمي و استنادي كتاب مي‌باشد و بيانگر تأليفي مبتني بر تخصص زباني در متناسب ساختن آن با تنوع سلايق مخاطبان است كه با بهره‌گيري از بن‌مايه‌هاي زباني و فرهنگي نقش قابل توجهي در استحكام ميراث زباني، تاريخي و فرهنگي قوم عرب ايفا نموده است. عليرغم اين امتيازات، كاستي‌هايي همچون: وجود ابهام در شرح برخي ضرب‌المثل‌ها و تكرار مكررات، اهتمام به تحقيق و تعليقي علمي متناسب با تحولات زباني بر چنين اثري را ضروري مي‌سازد.