پديده «سقف شيشه‌اي» در ادبيات داستاني معاصر

يكي از مسائل مرتبط با زنان شاغل، موانعي است كه در مسير استخدام و ارتقاي شغلي آنها وجود دارد. جامعه‌شناسان موانع ارتقاي شغلي زنان را براساس پديده «سقف شيشه‌اي» بررسي و ارزيابي مي‌كنند. سقف شيشه‌اي مجموعه عواملي است كه موانعي را در مسير پيشرفت شغلي زنان ايجاد مي‌كند. آثار داستاني ازجمله منابع ادبي و فرهنگي هر جامعه‌اي است كه سهمي در بازتاب وقايع اجتماعي و مسائل مرتبط با دنياي زنان دارد. در شماري از آثار داستاني شخصيت‌هاي زن با موانعي در ادامه تحصيل، ورود به بازار كار و ارتقاي شغلي مواجه هستند. اين مقاله درصدد است تا با بررسي داستانهاي فارسي كه به مسئله اشتغال زنان و شرايط شغلي آنها اشاره شده، برمبناي پديده سقف شيشه‌اي و روش مطالعه كتابخانه‌اي و تحليل محتوا موانع ارتقاي شغلي آنها را استخراج و تحليل كند. نتايج نشان مي‌دهد كه نگرشهاي مردسالارانه، ازدواج، فساد محيط كار و فرزندآوري مهم‌ترين عوامل در ايجاد پديده سقف شيشه‌اي هستند. اين عوامل باعث مي‌شود تا رده‌بنديهاي شغلي در اختيار مردان باشد و تقسيمات براساس جنسيت انجام شود؛ درنتيجه مردان در مشاغل مهم و حساس و زنان در مشاغل متوسط و سطح پايين قرار گيرند.