تنافي يا سازگاري ضرورت علي و اختيار انسان از ديدگاه استاد مطهري

فاقد عنوان لاتين

در اين مقاله نسبت ميان اختيار و ضرورت علي فعل اختياري انسان، از ديدگاه استاد مطهري، مورد بررسي قرارگرفته است و اثبات نموده است كه قانون عليت و معلوليت از قوانين مهم فلسفى و اركان كلى قواعد و قوانين تمام علوم است. قانون عليت و معلوليت در برابر فرض صدفه و اتفاق است. از قانون عليت، قانون سنخيت علي ـ معلولي و قانون جبر علي ـ معلولي منشعب مي‌شود كه طبق قانون سنخيت، بين پيدايش حوادث و افعال انسان و موجودات ارتباط است. علت وجود دهنده معلول، ضرورت دهنده معلول است. انسان داراي حد اعلاي از اختيار و آزادي است. هيچ ملازم هاى بين قانون ضرورت علّى و معلولى و مجبور بودن انسان نيست. ضرورت علّى و معلولى درباره انسان با در نظر گرفتن علل و مقدمات مخصوص افعال و حركات انسان مؤيد اختيار و آزادى انسان است و انكار ضرورت علّى و معلولى نسبت به افعال انسان موجب محدوديت و سلب اختيار و آزادى است. زيرا اگر افعال انسان يا مبادي او مانند اراده با ضرورت علّي نباشد، ناچار بايد پيدايش آن‌ها با صدفه و اتفاق باشد كه اين فرض ملازم سلب قدرت و اختيار از انسان است. افعال و حركات انسان در نظام هستي با اختيار و آزادى انسان تنافي ندارد

فاقد چكيده لاتين