بازخواني روايات اماميه در حوزه طهارت آب؛ تبيين يك ملاك نوين

از قرون نخستين، نظر مشهور در ميان اغلب علماي مذاهب اسلامي اين بوده است كه آب‌ قليل پس از برخورد با نجاست، ناپاك دانسته مي‌شود، حتي اگر اوصاف سه‌گانه آن يعني رنگ، بو و طعم آب تغيير نكند؛ اما به رغم اين شهرت، نظر‌ شماري از اماميه به ويژه در قرون متأخر و معاصر و نيز نظر مالكيه به خلاف قول مشهور بوده است. پژوهش پيش‌رو روايات اماميه در اين حوزه را با روش «فقه‌الحديث» مورد بازخواني قرار داده و با بهره‌گيري از مفهوم علمي نسبت، در اين خصوص به ملاك يا قاعده‌اي دست يافته است كه نظر غير مشهور اماميه در اين حوزه را كه مطابق با نظر مالكيه است، تأييد مي‌نمايد. بر اين اساس، ناپاك دانستن آب به مقدار آن بستگي ندارد، بلكه به نسبت ميان نجاست و آب بستگي دارد. در نتيجه، آب چه قليل باشد، چه كثير، تنها هنگامي نجس دانسته مي‌شود كه نسبت ناپاكي در آب به حدي برسد كه سبب تغيير اوصاف يا خصوصيات سه‌گانه آب شود.