تاثير سناريوهاي تغيير كاربري اراضي بر فرسايش خاك در حوزه آبخيز قره سو، استان گلستان

فرسايش خاك نتيجه هم‌‌كنشي بين طبيعت و فعاليت‌‌هاي انساني و يكي از مشكلات تهديدكننده پايداري منابع‌طبيعي است. ارزيابي فرسايش خاك با استفاده از مدل‌‌هاي تجربي يك موضوع هميشگي تحقيقاتي است. مدل جهاني اصلاح شده خاك (RUSLE) احتمالا پراستفاده‌‌ترين نوع مدل‌‌هاي تجربي فرسايش خاك است. اين مدل بر اساس پنج فاكتور (بارش، خاك، توپوگرافي و شيب، پوشش زمين و فعاليت‌‌هاي مديريتي) به طور گسترده براي برآورد فرسايش خاك استفاده شده است. اثرات سناريوهاي تغيير كاربري زمين بر فرسايش خاك با استفاده از مدل RUSLE در اين مطالعه مورد بررسي قرار گرفت. فاكتور C (پوشش زمين) نشان‌‌دهنده ويژگي‌‌هاي پوشش و مديريت خاك در مدل RUSLE است. اين فاكتور به شدت با نوع پوشش و كاربري زمين مرتبط است. تغييرات كاربري زمين براي برآورد سناريوي آينده براي سال 1427 با استفاده از شبكه عصبي مصنوعي انجام شد. مقادير فاكتور C بر اساس داده‌‌هاي چندزمانه استخراج شد. تغييرات فرسايش خاك نيز براي سال‌‌هاي 1363، 1387، 1397 و 1427 با استفاده سناريوهاي مختلف كاربري اراضي و با به‌‌كارگيري مدل RUSLE بررسي شد. نتايج نشان داد كه ميانگين فرسايش خاك در سناريوهاي مختلف كاربري زمين به ميزان 21 (سال 1363)، 23.9 (سال 1387)، 24.6 (سال 1397) تن در هكتار در سال بوده و براي سال 1427، 27.3 تن در هكتار در سال خواهد بود. زيرحوزه‌‌هاي 5، 8 و 11 سه زير حوزه با بالاترين مقدار فرسايش در تمام سال‌‌ها بوده‌‌اند.