بررسي تطبيقي برنامه آموزشي، فضاها و فناوري هاي نوين آموزشي در نظام آموزش معماري پنج دانشگاه برتر جهان

پيشينه و اهداف: تعليم و تربيت دردانشكده‌هاي معماري ايران با شيوه‌هاي نوين آموزشي در كشورهاي پيشرفته صنعتي فاصله قابل توجهي دارد. شيوه‌هاي آموزشي ايران همچنان مانند دوران گذشته است كه متأسفانه همگام با تغييرات عصر جديد پيش نرفته است و اين مي‌تواند يكي از دلايل ناكارآمدي آموزش معماري در ايران باشد.دانشكده‌هاي معماري، با توجه به تحولات سيستم آموزشي و نيازهاي رو به افزايش دانشجويان به ارتباطات وتكنولوژي‌هاي روز،نيازمندتغييراست.به عبارت ديگر،فراگير بودن فناوري‌هاي نوين، بر نظام آموزشي تأثير مي‌گذارد و محيط آموزشي بايد به طور پيوسته خود را با پيشرفت‌ها و تحولات دنياي امروز هماهنگ سازد.مهم ترين هدف نظام آموزشي،تربيت و تعليم افراد توانا و شايسته و توليد دانش گسترده براي رفع نيازهاي متغير دنياي مدرن براي زندگي و جامعه‌اي در حال رشد است.در واقع، نظام آموزشي بايد به طور پيوسته در پاسخ به تحول و نوآوري‌هاي آموزشي و آماده‌سازي دانشجوياني براي يك جهان به سرعت در حال تغييرتلاش كند.لزوم تغييرات،معاصرسازي و به‌روزرساني فضاهاي آموزشي به موازات جريان نوين آموزشي در دانشكده‌هاي معماري و شهرسازي داراي اهميت است.اين پژوهش به بررسي تطبيقي برنامه آموزشي،فضاهاوفناوري‌هاي نوين آموزشي در نظام آموزش معماري دردانشگاه‌هاي منتخب جهان پرداخته است. هدف از پژوهش،شناخت راهكارهايي جهت اصلاح نظام آموزش دانشگاهي معماري ايران است.روش‌ها‌: پژوهش تحقيق مورد استفاده در اين پژوهش توصيفي – تحليلي و كاربردي است و تحليل محتوا با رويكرد استقرايي بود. نمونه پژوهش ، به صورت هدفمند از ميان دانشگاه‌هاي معماري مطرح دنيا و پيشرو در آموزش معماري كه منتخب ارزيابي هاي معتبر است ، انتخاب شد. رويكرد پژوهش كيفي و به روش تطبيقي طبق چهار مرحله تطبيق جرج بردي شامل توصيف،تفسير، هم جواري و مقايسه صورت گرفته است. اسناد و مدارك مرتبط با موضوع از مطالعات كتابخانه‌اي، كتب و مقالات، جستجو در منابع اينترنتي جمع‌آوري و درقالب جداول دسته‌بندي و تحليل تطبيقي شدند و خصوصيات كيفي مشترك دانشكده‌هاي برتر معماري جهان مشخص شد.يافته‌ها: تحليل‌هاي انجام شده روي نمونه‌ها، نشان مي‌دهد كه به كارگيري فناوري‌هاي نوين آموزشي در برنامه درسي نظام آموزش معماري نقش محوري دارد و در ارتقاء سطح آموزشي و يادگيري دانشجويان مؤثر است و همچنين بعضي از نوآوري‌هاي اين رشته در دانشگاه‌هاي برتر جهان شناسايي شد. از جمله، مهم‌ترين اين نوآوري‌ها، بازنگري‌هاي مكرر برنامه آموزشي،كار در محيط‌هاي كارگاهي با تجهيزات پيشرفته، برگزاري سفرهاي آموزشي، آماده‌سازي دانشجويان براي بازار كار،برگزاري سخنراني‌ها و نمايشگاه‌ها با حضور معماران معاصر،كار در محيط‌هاي كاري با كارفرماي حقيقي و دفاتر برجسته معماري بود.نتيجه‌گيري: نتايج مقايسه ساختار آموزشي دانشگاه‌‌هاي ام اي تي،‌هاروارد،رايس ،ساي – آرك وكوپرنيون نشان داد كه دانشگاه‌‌‌هاي ام آي تي و‌هاروارد ضمن بهره‌گيري از محيط آموزشي مناسب و داراي تجهيزات و امكانات پيشرفته و به روزمعماري،متنوع‌ترين و منعطف‌ترين برنامه آموزشي را ميان دانشگاه‌هاي مورد مطالعه ارائه مي‌دهند. دانشگاه رايس با امكان كارآموزي در دفاتر معماران برجسته و برگزاري كلاس و دوره‌هايي درباره مسائل و چالش‌‌هاي به روز و آينده معماري كه سبب افزايش خلاقيت دانشجويان است،تأكيد مي‌كند. مدرسه ساي – آرك با رويكرد ايجاد انعطاف و پويايي در روش آموزش،ابداعات نوآورانه و راهكارهاي خلاقانه در طراحي معماري و برگزاري سخنراني‌‌ها و نمايشگاه‌ها باحضور اساتيد و معماران مطرح دنيا بر تعامل اساتيد و دانشجويان تأكيد مي‌كند.مدرسه كوپرنيون علاوه بر مهيا ساختن فضاي آموزشي مناسب،بر اجتماع‌پذيري فضاهاي تجمعي و افزايش تعاملات اجتماعي ميان عموم مردم و دانشجويان و اساتيد متمركز است.در نتيجه، دوره آموزش معماري دانشگاهي بايد با تحولات جديد در فرايند آموزش هماهنگي داشته باشد.فناوري و ابزار پيشرفته آن و تفكر انتقادي به‌عنوان عامل ضروري و اساسي براي موفقيت در آموزش معماري شمرده مي‌شوند.لازم است تا با بهره‌گيري از فناوري‌ها و انجام كليه تغييرات لازم براي بازنگري و سازماندهي مجدد نظام آموزشي،گامي‌در جهت ارتقاي كيفيت آموزش معماري برداشته شود.