بررسي تاثير قرق بر ويژگي هاي پوشش گياهي مراتع رزبند استان قم

بررسي تغييرات پوشش گياهي مراتع در فواصل زماني معين و‌ آگاهي از روند وضعيت آن، يكي از موارد مهم براي برنامه‌ريزي و اعمال مديريت ‌صحيح بهره‌برداري از مراتع است. تحقيق حاضر به­ منظور بررسي روند تغييرات برخي ويژگي­ هاي پوشش گياهي در مراتع چرا شده و قرق در منطقه رزبند استان قم صورت پذيرفت. اندازه‌گيري پوشش گياهي در قالب ترانسكت‌هاي جفتي با فاصله 10 متر از هم انجام شد. هر جفت ترانسكت شامل 20 پلات بود. پلات ­ها به ابعاد 1×1 متر به فاصله 3 متر از هم و به تعداد 10 عدد بر روي هر ترانسكت قرار گرفت. در نهايت تعداد 240 پلات (120 پلات در داخل و 120 پلات در خارج قرق) مورد ارزيابي قرار گرفت. آناليز داده­ ها به ­وسيله نرم ­افزار SPSS و بررسي تنوع و غناي گونه­ اي با استفاده از نرم ­افزار PAST صورت پذيرفت. از مجموع 8 تيره گياهي، تعداد 6 تيره داراي اختلاف معني ­داري در داخل و خارج قرق بود. انجام قرق در منطقه مورد مطالعه باعث افزايش معني ­دار پوشش تاجي فرم ­هاي رويشي بوته ­اي و پهن برگان علفي گرديد، درحالي­كه فرم رويشي گندميان اختلاف معني ­داري نداشت. فرم ­هاي زيستي كاموفيت­، همي­ كريپتوفيت ­و تروفيت­ و نيز گونه ­هاي گياهي با كلاس خوشخوراكي I و III پاسخ معني­ دار و مثبت به انجام قرق نشان دادند. آزمون t براي شاخص­ هاي تنوع و غناي گونه ­اي نشان داد، شاخص تنوع سيمپسون و شانون– وينر و نيز شاخص غناي مارگالف داراي تفاوت معني­ دار مي باشد. اين امر در حالي است كه شاخص غناي منهينيك و شاخص يكنواختي تفاوت معني­ داري در داخل و خارج قرق نداشت. همچنين آناليز RDA به ­منظور بررسي تاثير قرق بر كل گونه ­هاي گياهي موجود در پلات ها نشان داد قرق بر پوشش گياهي اثر معني دار داشته است (29/66 = F، 0/001 = P). نتايج اين تحقيق بيانگر اين مطلب بود كه قرق كوتاه ­مدت مي­ تواند شرايط را براي بازسازي و تجديد شادابي گونه ­هايي نظير Bufonia macrocarpa و Artemisia sieberi در مراتع مناطق خشك مانند رزبند قم فراهم سازد