بررسي ديدگاه روايي در رمان «يا مريم» اثر سنان انطون بر مبناي الگوي آسپنسكي و فاولر

ديدگاه روايي به معناي چشم اندازي است كه داستان از طريق آن روايت مي شود و از موضوعات مهمي است كه در تحليل متون روايي مورد بررسي قرار مي گيرد. يكي از مهم‌ترين و نخستين رويكردهاي تحليلي در اين حوزه، الگوي جامع و نظام مندي است كه بوريس آسپنسكي و راجر فاولر براي بررسي زاويۀ ديد پيشنهاد كرده اند. اين الگو كه از چهار بخش ديدگاه زماني، مكاني، روان شناختي و ايدئولوژيك تشكيل يافته است، با تكيه بر روش هاي زباني به بررسي نقش راوي در جريان روايت مي پردازد. مقالۀ حاضر به روش توصيفي- تحليلي و بر پايۀ رويكرد مذكور به تحليل رمان «يا مريم» اثر سنان انطون، از نويسندگان معاصر عراق پرداخته و ديدگاه راوي را در سطوح چهارگانۀ فوق بررسي كرده است. بر اساس نتايج اين پژوهش، رمان يا مريم داراي روايت چندگانه است و در همۀ اين روايت ها اعم از زاويه ديد اول شخص و سوم شخص داناي كل از ديدگاه دروني استفاده شده است كه افكار و احساسات شخصيت ها را شرح مي دهد. همچنين بررسي ها در سطح ديدگاه ايدئولوژيك نشان مي دهد كه انطون در پي تبيين حقوق مسيحيت و انتقاد از وضع كنوني مسيحيان است و در قالب شخصيت هاي محوري روايت، در حقيقت سيماي مسيحيان عراق را ترسيم مي كند كه به دليل ناامني و بي عدالتي به مهاجرت روي آورده اند.