برآورد احتمال وقوع امواج گرمايي با دوره تداوم مختلف در استان اردبيل به كمك زنجيره ماركف

امواج گرمايي يكي از پديده‌هاي طبيعي و ذاتي اقليم در مناطق مختلف جهان مي‌باشند كه فراواني ظهور آن‌ها درنتيجه نوسانات آب و هوايي كره زمين در سال‌هاي اخير همانند ساير پديده‌هاي حدي اقليم افزايش دارد، افزايش دماي هوا چه به دليل خشك‌سالي‌هاي دوره‌اي و چه به دليل گرمايش جهاني در سال‌هاي آتي امري بسيار محتمل است. براي ارزيابي دما در استان اردبيل، داده‌هاي حداكثر دماي روزانه ايستگاه‌هاي همديد اردبيل، پارس‌آباد، خلخال و مشكين‌شهر براي سال‌هاي 1991 تا 2016 از هواشناسي اردبيل اخذ گرديد. در اين پژوهش به ‌منظور بررسي دوره‌هاي گرما در ماه‌هاي مختلف استان اردبيل، همچنين براي نشان دادن تغييرات، دوره تداوم و دوره بازگشت امواج گرمايي شناسايي شده، از مدل زنجيره ماركف استفاده شده است. در ادامه براي نمونه داده هاي حداكثر دماي روزانه ايستگاه پارس آباد در نرم افزار اكسل فيلتر گذاري ودماي بالاي 35درجه انتخاب شد كه روز هاي انتخاب شده17/7/2016 و18/7/2016كه دماي هوا به ترتيب در اين روزها با 8/38 و6/38 مي باشد سپس با اخذ داده اقدام به ترسيم نقشه در محيط گردس كه نقشه هاي فشار سطح دريا، ارتفاع ژئوپتانسيل در تراز 500هكتوپاسكال و نقشه دماي سطح بالا (از سايت مركز پيش بيني محيطي نوا)اخذ گرديد بر اين اساس در هيچ ماهي موج‌هاي پرتداوم تر بيشترين فراواني را به خود اختصاص نداده‌اند و موج‌كوتاه مدت و بلند مدت گرمايي در ماه فروردين بيشترين مقدار و در ماه شهريور كمترين مقدار را داشته است. نتايج تحقيق نشان داد كه در ماه فروردين، ارديبهشت و خرداد ايستگاه پارس‌آباد كمترين طول دوره بازگشت موج گرمايي را به خود اختصاص داده است و ماه‌هاي تير، مرداد و شهريور ايستگاه اردبيل كمترين طول دوره بازگشت را به خود اختصاص داده است. طولاني‌ترين دوره بازگشت هم در ماه‌هاي فروردين، ارديبهشت، خرداد، تير و مرداد در ايستگاه مشكين‌شهر بوده و در ماه شهريور در ايستگاه خلخال مشاهده شده است.همچنين وجود پرفشار ديناميكي آزور در ايران باعث حاكميت شديد گرما در منطقه مورد مطالعه ما شده است.