واكاوي آينده اسلام سياسي سلفي ، وهابي و تكفيري در عربستان سعودي

هدف: اسلام سياسي، پديده‌اي مؤثر بر سياست، امنيت و فرهنگ جهاني است. هر سرنوشتي كه اسلام سياسي پيدا كند، بر عرصه سياست، امنيت و فرهنگ در عرصه بين‌الملل به‌ويژه در كشورهاي اسلامي منطقه آسياي غربي و شمال آفريقا؛ ازجمله عربستان، تأثير خواهد گذاشت. با توجه‌ به اين مسئله، هدف پژوهش، شناسايي رويدادها، روندها و پيشران‌هاي مؤثر بر اسلام سلفي، وهابي و تكفيري و ترسيم دورنمايي از آينده‌هاي احتمالي آن است. پژوهش در پي يافتن جوابي به اين سؤال است كه آينده اسلام سياسي در عربستان سعودي در افق ۲۰۳۰ ميلادي و چگونه است.روش: با روش‌هاي تحليل روند، دلفي دومرحله‌اي و پانل خبرگان، مهم‌ترين روندهاي حاكم بر اسلام سياسي سلفي، وهابي تكفيري در عربستان، شناسايي و نيروهاي پيشران كليدي تعيين گرديد.يافته‌ها: يافته‌هاي تحقيق نشان داد كه چهار پيشران «بحران‌هاي اجتماعي و هويتي»، «تشديد بستگي فضاي سياسي و بازشدگي فضاي فرهنگي اجتماعي»، «رابطه با آمريكا»، و «پايان درگيري‌هاي داخلي به نفع محمد بن سلمان»، از بالاترين اجماع و اهميت در بين صاحب‌نظران برخوردار است و آينده اسلام سياسي سلفي – وهابي و تكفيري در عربستان را رقم مي‌زنند.نتايج: به نظر مي‌رسد در آينده، با واگرايي بين آل سعود و آل‌الشيخ، نياز به اقتصاد متنوع؛ ازجمله مبتني بر گردشگري مذهبي، غيرمذهبي و پيشرفت‌هاي فناوري‌هاي ارتباطاتي، غلظت شريعت در سپهر سياسي عربستان، كاهش، مطالبه دموكراسي، افزايش و جايگاه اسلام سلفي، وهابي و تكفيري هرچه بيشتر به حاشيه خواهد رفت.