همبستگي و تضاد در روابط فرزندان بزرگ‌ سال و والدين

در اين مقاله، با استفاده از روش تحليل طبقۀ پنهان و نرم‌افزار Mplus به گونه‌شناسي روابط فرزندان بزرگ‌سال و والدين پرداخته‌ايم. جامعۀ آماري پيمايش، زنان و مردان هجده سال و بالاتر شهر تهران بودند كه حداقل يك والد زنده داشتند و با والدين خود هم‌سكنا نبوده‌اند. ابزار به‌كارگرفته‌شده پرسش‌نامه بوده و به‌شيوۀ نمونه‌گيري خوشه‌اي چندمرحله‌اي، نمونۀ ۱۰۰۰نفري از 30 حوزۀ شهر تهران انتخاب شده است. نتايج نشان داده: الگوي روابط فرزندان بزرگ‌سال با پدر و مادر تقريباً يكسان بوده و چهار گونه رابطۀ هماهنگ، عاطفي، اجباري،‌ و ناسازگار شناسايي شده كه متأثر از شرايط ساختاري بوده‌اند. روابط هماهنگ بيش از ۵۰ درصد و روابط عاطفي بيش از ۳۰ درصد را به خود اختصاص داده‌اند. روابط اجباري در سطح پايين و در مادران بيش از پدران (۵/۵ در برابر ۵/۳) بوده و روابط ناسازگار نيز در سطح پايين و در پدران بيش از مادران بوده است (۶/۸ در برابر ۷/۳). با افزايش فاصلۀ جغرافيايي شانس قرارگرفتن در گونه‌هاي عاطفي و ناسازگار افزايش يافته است. روابط ناسازگار در افرادي كه پدرانشان طلاق گرفته يا بدون همسر بوده‌اند، بيش از ديگر گونه‌ها گزارش شده است. كيفيت رابطۀ با والدين، در گونۀ هماهنگ و عاطفي، بالاتر از گونۀ اجباري و به‌ويژه گونۀ ناسازگار بوده است. به‌طور كلي مي‌توان گفت در روابط ميان فرزندان بزرگ‌سال و والدين در شهر تهران، همبستگي نسلي غالب بوده و تضاد نسلي شايع نيست.