نقش تأخير گزارش حسابرسي بر ارتباط بين نوسان‌پذيري سود و حق الزحمه حسابرسي

هدف: نوسان‌پذيري سود كه نشان دهنده درجه نااطميناني سود شركت‌ها است؛ يكي از عوامل مؤثر بر ريسك حسابرسي شناخته شده و مطابق پژوهش هاي انجام شده، در تعيين حق‌الزحمه حسابرسي نقش مثبت دارد. هدف از اين پژوهش پاسخ به اين سؤال است كه آيا حسابرسان صرف ريسكي را كه به تلاش اضافي ارتباطي ندارد مورد مطالبه قرار مي‌دهند يا اينكه به دليل تلاش بيشتر، خود را محق به دريافت حق‌الزحمه  بالاتر مي‌دانند و يا تركيبي از هر دو عامل به صورت هم‌زمان در اين قضيه دخالت داده مي‌شود.روش: پژوهش حاضر از نوع توصيفي– همبستگي، از منظر هدف كاربردي و با استفاده از رويكرد پس رويدادي انجام شده است. دوره زماني از سال 1393تا 1397 است كه پس از غربالگري انجام شده، جامعه محدود به 970 شركت-سال شده است. در اين مطالعه با استفاده از رويكرد برآورد هم‌زمان، به بررسي فرضيات رقيب ارتباط نوسان‌پذيري سود با تأخير در گزارش حسابرسي از يكسو و نيز ارتباط آن با حق‌الزحمه حسابرسي از سوي ديگر پرداخته شده است.يافته‌ها: يك رابطه مثبت معنادار بين نوسان‌پذيري سود و حق‌الزحمه حسابرسي مشاهده شد؛ اما رابطه معناداري ميان نوسان‌پذيري سود و تأخير گزارش حسابرسي مشاهده نگرديد. يافته‌ها تنها نشان مي‌دهد كه رابطه بين نوسان‌پذيري سود و حق‌الزحمه حسابرسي در مواردي كه گزارش حسابرسي با تأخير صادر مي‌شود، شديدتر است. همچنين شواهدي از وجود رابطه مثبت معنادار ميان تأخير گزارش حسابرسي و حق الزحمه حسابرسي به دست آمد.نتيجه‌گيري: حسابرساني كه گزارش حسابرسي را با صرف زمان بيشتر صادر مي‌كنند، بي آنكه لزوماً تأخير در گزارش پاسخي به نوسان‌پذيري سود باشد، تنها صرف ريسك بيشتري مطالبه مي‌كنند.دانش افزايي: سهم اين مطالعه در توسعه ادبيات موجود، تبيين تمايز ميان حق‌الزحمه حسابرسي و تأخير گزارش حسابرسي در انعكاس ريسك كلي حسابرسي و معرفي نوسان‌پذيري سود به عنوان نماينده درك حسابرس از خطر ذاتي است.