كنش انگيزه و فرصت برنامه‌ريزي فرار مالياتي و ارائه مدل جديد از فرار مالياتي شركت ها

هدف: در اين پژوهش به بررسي كنش انگيزه و فرصت برنامه‌ريزي در فرار مالياتي شركت‌هاي داراي محدوديت مالي و همچنين ارائه يك مدل جديد در جهت شناسايي شركتهاي داراي فرار مالياتي پرداخته مي شود. روش: داده‌ها در اين پژوهش از طريق 16 مدل مورد سنجش قرار مي‌گيرند. بازه‌ي زماني 10 ساله تحقيق سال‌هاي 1388 تا 1398 براي شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مي‌باشند. داده‌ها از طريق سايت سازمان بورس و اوراق بهادار تهران، صورت‌هاي مالي شركت‌ها و نرم‌افزار ره‌آورد نوين جمع‌آوري گرديده‌اند. براي تجزيه و تحليل داده‌ها و برازش آنها براي 9 فرضيه تحقيق نيز از نرم‌افزار R استفاده شده است. يافته: در مجموع اين تحقيق نشان داد بحران مالي در شركتها موجب فرار مالياتي در دوره بعد خواهد شد. همچنين نتايج تحقيق حاكي از آن است كه فرصت برنامه‌ريزي مالياتي در شركتهايي كه داراي بحران مالي مي‌باشند وجود ندارد. نتيجه‌گيري: نتايج تحقيق نشان داد بين محدوديت‌هاي مالي و فرصت برنامه‌ريزي مالياتي با فرار مالياتي شركت‌ها ارتباط معني‌داري وجود ندارد؛ بين محدوديت‌هاي مالي و فرار مالياتي در شركت‌هايي كه فرصت برنامه‌ريزي مالياتي دارند، رابطه‌ي مثبت وجود ندارد؛ در شركتهايي كه داراي بحران مالي هستند و در دوره بعد، فرار مالياتي بيش‌تري دارند فرصت برنامه‌ريزي مالياتي بيشتر نمي‌باشد؛ بين محدوديت‌هاي مالي و فرار مالياتي شركت‌ها ارتباط معني‌داري وجود دارد. دانش‌افزايي: دانش‌افزايي اين نتايج از دو بعد مورد نظر قرار مي‌گيرد. در بعد اول توجه به شرايط بحراني اقتصادي ايجاد شده براي كشور ايران به واسطه تحريم‌هاي بين‌المللي و نگاه ويژه به درآمدهاي مالياتي و ساير درآمدهاي غيرنفتي به عنوان درآمد اول كشور در بودجه سال 1400؛ و بعد دوم به مسأله تخصصي در ارتباط با فرار مالياتي برخي شركتها اشاره مي‌گردد. نتايج اين تحقيق به شناسايي شركتهايي كه با دارا بودن محدوديت مالي اقدام به فرار مالياتي مي‌نمايند به مميزان مالياتي نيز كمك مي‌نمايد.