ارائه مدل بهينه‌سازي آبياري و آبشويي در شرايط محدوديت آب به منظور دست‌يابي به حداكثر سود خالص و حداقل آب آبشويي

آبياري نقش بسيار مهمي در افزايش توليد مواد غذايي دارد و از آنجايي كه مناطق خشك و نيمه خشك با كمبود آب مواجه هستند، بهينه سازي عمق آبياري و آبشويي از اهميت زيادي برخوردار مي باشد. استفاده از مدل هاي شبيه سازي از جمله مدل AquaCrop، در بررسي و تحليل سناريوهاي مختلف آبياري و انتخاب مديريت مناسب آب به خصوص در شرايط كمبود منابع آب مي تواند بسيار كمك كننده باشد. در اين تحقيق از مدل AquaCrop واسنجي و صحت سنجي شده براي دو رقم گندم در منطقه بيرجند و يك رقم گندم در منطقه مشهد استفاده گرديد. كدنويسي انجام شده در نرم افزار MATLAB به منظور بهينه سازي آبياري و آبشويي در شرايط محدوديت آب، با مدل AquaCrop لينك گرديد. نتايج بهينه سازي نشان داد كه سود خالص براي بهترين مديريت آبياري و آبشويي در تمام سطوح شوري و رقم هاي مختلف گندم به جز سطوح شوري 8/6 و ۱۰ دسي زيمنس بر متر رقم مشهد و سطح شوري 9/6 دسي زيمنس بر متر رقم روشن، بيشتر از مديريت هاي موجود در تحقيق شهيدي و حق وردي بود. در شرايطي كه هدف، دستيابي به حداكثر سود خالص و حداقل زه آب توليدي بود مدل با تغيير نوع مديريت آبياري و كاهش دادن ميزان آبشويي بخصوص آبشويي فقط در دو آبياري آخر، ميزان آب مصرفي را كاهش داد و ميزان زه آب توليدي را به صفر رساند. همچنين نتايج نشان داد ميزان كاهش آب ناخالص آبياري در شوري هاي بالاتر از حد آستانه تحمل گندم نسبت به ديگر سطوح شوري، بسيار كم بود و اختلاف ناچيزي داشتند. به علت اينكه در سطوح شوري بالا نسبت به سطوح شوري پايين، افت محصول در كم آبياري ها بيشتر بود و در نتيجه در سطوح بالاتر از حد آستانه تحمل گندم، كم آبياري اقتصادي و مقرون به صرفه نبود. به طور كلي نتايج بهينه سازي نشان داد كه در منطقه بيرجند و مشهد مي توان با استفاده از بهترين مديريت آبياري و آبشويي در سطوح مختلف شوري، سود حاصله از كشت گندم را افزايش داد.