تأثير تمرين تناوبي شديد و مكمل‌دهي سياه‌دانه بر نيمرخ ليپيدي، قند خون ناشتا و تركيب بدن زنان جوان داراي اضافه وزن

زمينه و هدف:  هدف از پژوهش حاضر بررسي تأثير تمرين تناوبي شديد و مكمل‌دهي سياه‌دانه بر نيمرخ ليپيدي، قند خون و تركيب بدن زنان جوان داراي اضافه وزن بود.مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر در قالب طرح نيمه‌تجربي به‌صورت دوسوكور روي 48 نفر از زنان جوان داراي اضافه وزن شهر نيشابور با ميانگين و انحراف استاندارد سني 3.51 ± 36.41 سال و شاخص توده‌ بدني 0.79 ± 28.704 كيلوگرم بر متر مربع انجام گرفت. آزمودني‌ها به‌صورت تصادفي به چهار گروه تقسيم شدند. پنج نفر بنا به دلايلي از ادامه‌ همكاري انصراف دادند و در نهايت چهار گروه شامل تمرين و مكمل 10 =n ، تمرين و دارونما 9 = n، مكمل 12 = n و دارونما 12 = n بودند. دو گروه تمرين به مدت شش هفته، سه جلسه در هفته و با شدت 85 تا 95 درصد ضربان قلب بيشينه HRmax تمرين را انجام دادند. افزون‌بر اين، همه‌ گروه‌ها روزانه يك عدد كپسول روغني حاوي 1000 ميلي‌گرم سياه‌دانه يا دارونما روغن پارافين پيش از ناهار مصرف كردند. گروه مكمل و دارونما هيچ‌گونه فعاليت ورزشي منظم نداشتند. اندازه‌گيري‌هاي آنتروپومتريكي و نمونه‌هاي خوني در دو نوبت پيش‌آزمون و پس‌آزمون انجام گرفت. نمونه‌هاي خوني در حالت ناشتا و از وريد بازويي براي ارزيابي سطوح نيمرخ ليپيدي و قند خون جمع‌آوري شد. به‌منظور بررسي طبيعي بودن توزيع داده‌ها از آزمون شاپيروويلك استفاده شد. براي تحليل داده‌ها و گزارش آن‌ها از آزمون تجزيه‌وتحليل كوواريانس چندمتغيري MANCOVA و تك‌متغيري ANCOVA و آزمون تعقيبي SIDAK در سطح معناداري 05.0 استفاده شد.نتايج: نتايج تفاوت معناداري را بين گروه‌هاي تمرين و مكمل، تمرين و دارونما در مقايسه با گروه‌هاي مكمل و دارونما پس از شش هفته در كلسترول كل 0.332 =P ، تري‌گليسيريد 0.928 =P ، ليپوپروتئين با چگالي بالا 0.86 =P ، ليپوپروتئين با چگالي پايين 0.393 =P و قند خون ناشتا 0.054 =P نشان نداد. نتايج آزمون تعقيبي SIDAK نشان داد، روي‌هم‌رفته اقدامات صورت‌گرفته در گروه‌هاي آزمايش به كاهش شاخص توده‌ بدني، دور كمر، نسبت دور كمر به لگن و درصد چربي بدن منجر شده است. در خصوص شاخص توده‌ بدني و درصد چربي بدن گروه تمرين و دارونما عملكرد مطلوب‌تري داشتند و عملكرد شاخص‌هاي دور كمر و نسبت دور كمر به لگن نيز در گروه مكمل مطلوب‌تر بود، ولي اين تفاوت‌ها از نظر آماري معنادار نبود 0.05≤P و همه‌ گروه‌هاي آزمايش صرفاً نمره‌ مطلوب‌تري در شاخص‌هاي تركيب بدني، دور كمر، نسبت دور كمر به لگن و درصد چربي بدن نسبت به گروه كنترل دارونما نشان دادند 0.05 P .نتيجه‌گيري: به‌نظر مي‌رسد HIIT و مكمل سياه‌دانه، هر كدام مي‌تواند در بهبود تركيب بدن زنان جوان داراي اضافه وزن مؤثر باشد. با اين حال، در اين پژوهش HIIT و مكمل سياه‌دانه بر نيمرخ ليپيدي و قند خون تأثير معناداري نداشت كه پيشنهاد مي‌شود پژوهش‌هاي بيشتري در اين زمينه صورت گيرد.