پيشگيري رشد مدار از جرائم مرتبط با شبكه‌هاي اجتماعي

امروزه شبكه هاي اجتماعي مجازي ، قوي ترين رسانه برخطّ به شمار مي روند؛ به همان ميزاني كه اين شبكه ها جريان آزاد اطلاعات را براي كاربران بهنجار آسان نموده، گردش اطلاعات خرابكارانه و شيوه هاي نوين ارتكاب بزه نيز از اين بستر، تسهيل شده است. هرگونه مقابله با جرايم مرتبط با شبكه هاي اجتماعي، نيازمند كاربست سياست كيفري سنجيده و مدوّني مي باشد. گمنامي كاربران، صعوبت دسترسي به مجرمين حرفه اي اين فضا به دليل نظارت ناپذيري شبكه هاي اجتماعي غير بومي و آسيب پذيري شديد آماج به ويژه كودكان، ضرورت پيشگيري رشدمدار از جرائم ارتكابي در اين فضا را دو چندان ساخته است. در اين پژوهش به صورت توصيفي- تحليلي تلاش شده است با توصيف نظريات متفكّران جرم شناسي به تحليل اين مفهوم در عرصه پيشگيري از جرم، پرداخته شود. منابع جمع آوري شده در اين پژوهش به روش كتابخانه اي است كه با استفاده ازكتب، مقالات وگزارش هاي علمي داخلي و خارجي مرتبط و تحقيقات به عمل آمده در اين حوزه، جمع بندي نهايي صورت گرفته است. يافته ها مبيّن اين موضوع است كه استفاده از نهادهاي جامعه پذيركننده، تقويت ساز و كارهاي خودكنترلي، برنامه هاي حمايتي فردمدار، خانواده مدار، مدرسه مدار و بهره گيري از ظرفيّت هاي اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي جهت ايجاد بسترهاي لازم در راستاي مانع سازي در گرايش اطفال و نوجوانان به بزهكاري حائز اهميت مي باشد. از ديگر سو، آموزه هاي فقهي نيز حكايت از آن دارد كه كودكان و نوجوانان جزو آسيب پذيرترين اقشار جامعه از لحاظ جسماني، رواني و اجتماعي به شمار مي روند. متأسفانه به دليل محدوديّت هاي پژوهشگران در دسترسي به پرونده هاي قضايي، هيچگاه به درستي ابعاد مختلف اين جرائم، مورد كنكاش واقع نمي شوند و هر روز بر دامنه اين بزه ها  و بزهكاري ها افزوده مي شود؛ بنابراين ايجاد سامانه هاي هوشمند و يكپارچه براي ثبت دقيق آمار و اطلاعات مربوط به جرائم اين حوزه و فراهم كردن امكان دسترسي پژوهشگران به اين داده ها، تقويت شبكه هاي اجتماعي بومي با چاشني خلاقيّت و ابتكار، توجه ويژه به موضوع ارتقاي سواد رسانه اي با تهيه و تدارك امكانات سخت افزاري و نرم افزاري براي آموزش نوجوانان، جوانان و والدين آنها، به عنوان راهكارهاي عملي برون رفت از اين شرايط پيشنهاد مي شود. هم افزايي مجموعه اركان حاكميّت با مشاركت شهروندان و نهادهاي مدني در اين مسير خطير، ضرورتي انكارناپذير است.