بازخواني كيفي و زماني جمع و تدوين قرآن (با تكيه بر ديدگاه علامه طباطبايي و آيت‌الله جوادي آملي)

مسئله جمع و تدوين قرآن از صدر اسلام تاكنون، ميان مسلمانان معركه آراء بوده و در كتب تفسيري و روايي معتبر شيعه و اهل سنت از اين مبحث، سخن به ميان آمده است. اهميت بررسي بحث مورد نظر به طور عام، از اين‌روست كه برخي از افراد و گروهها، كيفيت جمع‌آوري قرآن را دستاويزي براي اثبات تحريف شدن مصحف قرار داده و از آن سوء استفاده كردهاند. اين مقاله با استفاده از شيوه توصيف و تحليل، آراي علامه طباطبايي و آيت‌الله جوادي آملي را در حوزه كيفيت و زمان جمع‌آوري مصحف شريف بررسي نموده است. نتايج اين بازخواني اين است علامه در زمينه جمع و تدوين قرآن، بر جريان تاريخي همچون جمع قرآن توسط زيد و به دستور ابوبكر استناد ميكند و در مجموع، جمع قرآن را به نوعي در سه مرحله مي‌دانند: 1. در زمان حيات پيامبر|؛ 2. بعد از رحلت حضرت و توسط امام علي×؛ 3. در دوران حكومت عثمان، ولي آيت‌الله جوادي با دلايلي اينگونه روايات و جريانات را رد مينمايد و با ذكر اين مرحله جمع قرآن را در عهد رسول خدا| عنوان ميكند و دو مرحله ديگر را با توجيهات فراواني، نميپذيرد.