نقد جامعه‌شناختي فيلمنامه هاي «اسكي باز» و «يار دوازدهم» براساس ديدگاه آنتوني گيدنز

در فرايند مدرنيته شدن جوامع، بسياري از عناصر فرهنگي، نقش‌ها و ساختارهاي اجتماعي دچار تغيير و دگرگوني مي‌شوند. اين دگرگوني‌ها با توجه به فرم و ساختار جوامع، نوع و نقش عناصر و شيوۀ رويارويي و نوع دركِ نقش‌هاي اجتماعي از ماهيت مدرنيته، متفاوت شكل مي‌گيرند. جامعه ايلي بختياري با ساختاري كاملاً سنتي و به‌عنوان بخشي از ساختار جامعه ايراني در دهه‌هاي اخير مسير تحول و دگرگوني را با سرعت سپري مي‌كند كه اين تغييرات در ساختارهاي مختلف ايلي و طايفه‌اي، خانوادگي، انواع روابط ميان نقش‌هاي اجتماعي، آداب و سنن و به‌شكل فراگير، تمامي عناصر فرهنگي خود را نشان مي‌دهد. براي بررسي جامعه‌شناختي اين تغييرات علاوه بر مطالعات و پژوهش‌هاي ميداني، با نگاهي به ادبيات و هنر به‌عنوان آينه تمام‌نما از فرهنگ عامه جامعه مورد بررسي، مي‌توان به نتايج قابل توجهي دست يافت. در پژوهش حاضر با شيوۀ تحليل محتوا، دو فيلمنامه اسكي‌باز و يارِ دوازدهم به كارگرداني فريدون نجفي از منظر جامعه‌شناسي آنتوني گيدنز1 و براساس چهار مؤلفه‌اي كه گيدنز براي سنت‌ها ذكر مي‌كند، مورد تحليل و بررسي قرار مي‌گيرند. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه مولفه‌هاي چهارگانه سنت از ديدگاه گيدنز در دو فيلمنامه اسكي‌باز و يارِ دوازدهم ديده مي‌‏شود. سنت‏‌ها در ميان مردمان بختياري نه‌تنها ازبين نرفته‌‏اند، بلكه نگهباناني دارند كه حافظ آن‌‏ها هستند. اين سنّت‏ها طبق نظر گيدنز به‌صورت دسته‌جمعي برگزار مي‌‏شوند و به نوعي با هويّت افراد (ايل بختياري) پيوندي ناگسستني دارند و در حوزه‌هاي مختلف تكرار و بازتكرار مي‌‏شوند.