شناسايي كنه‌هاي ناقل Cercopithifilaria و Hepatozoon در سگ‌هاي مناطق مختلف ايران

پيرو يافتن تك‌ياخته ي Hepatozoon canis و نماتود Cercopithifilaria bainae در سگ هاي ايران، اين مطالعه با هدف تشخيص ناقلين بالقوه ي اين دو انگل در ميان كنه هاي جمع آوري شده از سگ هاي ۵ استان ايران انجام شد. از مهر ماه 1397 تا خرداد ماه 1401 تعداد 222 قلاده سگ صاحبدار و 541 قلاده سگ ولگرد از استان هاي همدان (305 قلاده)، كرمانشاه (227 قلاده)، يزد (80 قلاده)، خوزستان (71 قلاده) و مازندران (80 قلاده) جهت آلودگي به كنه مورد بررسي قرار گرفتند. كنه هاي جمع آوري شده (3339 عدد) از نظر ريخت شناسي شناسايي شده و كنه هاي بالغ با استفاده از روش هاي PCR معمولي (119 كنه)، كالبدگشايي (106 كنه) و بررسي ميكروسكوپي اسلايد تهيه شده از مقاطع بافتي فرمالينه (102 كنه) آزمايش شدند. در مجموع 169 قلاده سگ (22.1%) به كنه هاي سخت آلودگي داشتند. فراواني آلودگي در همدان 32.4%، كرمانشاه 27.3% و يزد 10% بود درحالي كه آلودگي در سگ هاي مورد بررسي در مازندران و خوزستان مشاهده نشد. اغلب كنه هاي نر جمع آوري شده متعلق به گونه Rhipicephalus sanguineus (89.3%) و Rhipicephalus turanicus بودند اما يك قلاده سگ از همدان به ۲ كنه ي Hyalomma asiaticum (۱ نر و ۱ ماده) و ۱ كنه ي نر  Hyalomma excavatumآلوده بود. طبق بررسي مولكولي فراواني Cercopithifilaria،Hepatozoon  و آلودگي هم زمان به هر دو انگل در كنه هاي  Rhipicephalusبه ترتيب 14.28%، 6.7% و 1.68% بود. انگل هاي مورد مطالعه در كالبدگشايي و بررسي هيستولوژيك كنه ها مشاهده نشدند. نتايج توالي يابي و آناليز فيلوژنتيكي مؤيد حضور C. bainae و H. canis در كنه هاي گونه Rh. sanguineus  و Rh. turanicus بود. نتايج اين مطالعه مؤيد آن است كه هر دو گونه ي كنه در اپيدميولوژي Cercopithifilaria و Hepatozoon در ايران نقش دارند.