چالش‌هاي نظام مراقبت از سالمندان در ايران: يك مطالعه كيفي

زمينه و هدف: شناخت همه جانبه وضعيت فعلي مراقبت‌هاي سالمندي در ايران به منظور تقويت و همسو نمودن آن در راستاي پاسخ به نيازهاي فعلي و آتي سالمندان در كشور ضروري است. هدف اين مطالعه شناسايي چالش‌ها و موانع سيستم مراقبت از سالمندان در ايران است. مواد و روش ها: اين مطالعه با رويكرد كيفي انجام شد. چهل مصاحبه نيمه ساختاريافته با ذينفعان مختلف ارائه مراقبت به سالمندان در سطح كشور در سال 1398 بود. مشاركت كنندگان با استفاده از نمونه‌گيري با حداكثر تنوع انتخاب شدند. براي تحليل يافته‌ها از روش آناليز محتوي كيفي هدايت شده بر اساس شش بلوك ساختاري سازماني جهاني سلامت با كمك نرم‌افزار MAXQDA10 انجام شد. يافته‌ها: چالش‌ها و موانع سيستم مراقبت از سالمندان در شش طبقه ارائه خدمت، نيروي انساني سلامت، سيستم اطلاعات سلامت، دسترسي به داروهاي اساسي، تأمين مالي و حاكميت / رهبري دسته‌بندي شد. همچنين، برخي از مهم‌ترين چالش‌هاي سيستم مراقبت از سالمندان موارد زير بودند: عدم وجود سازماني واحد و با اختيارات كافي به عنوان متولي خدمات سالمندي، يكپارچه نبودن ارائه خدمات به سالمندان از مراقبت‌هاي اوليه تا مراقبت‌هاي تخصصي؛ كمبود/ توزيع نامناسب نيروي انساني متخصص و حد واسط سالمندي؛ عدم پوشش بيمه‌اي خدمات مراقبت در منزل و خانه سالمندان؛ فقدان سيستم ريجستري يا بانك اطلاعاتي براي افراد سالمندان؛ فقدان / ضعف در فعاليت‌هاي دوستدار سالمند در مراكز ارائه خدمت. نتيجه‌گيري: نظام فعلي مراقبت از سالمندان در ايران در هر شش بلوك ساختاري سازمان جهاني سلامت با چالش‌هاي متعددي مواجه است. اصلاح و بازطراحي نظام مراقبت سالمندي بر اساس يافته‌هاي اين مطالعه جهت پاسخگويي به نياز‌هاي سالمندان كشور امري ضروري و فوري است.