كيفيت بازنمايي توصيه هاي اخلاقي در ديوان و حديقه الحقيقه از سنايي؛ بر اساس نظريۀ كنش هاي گفتاري جان سرل

زمينه: ديوان و حديقه الحقيقه از سنايي به عنوان آثاري اخلاقي و عرفاني، مباحث مختلفي از مقولات اخلاقي و انسان ساز را دربر مي گيرند. يكي از ويژگي هاي بارز اين كتاب ها، پرداختن به موضوعات اخلاقي است. آنچه در بسياري از ابيات جلب توجه مي كند، كنش هاي گفتاري است كه موجب اثرگذاري بيشتر كلام شاعر بر مخاطب مي شود. در اين مقاله، با استناد به منابع كتابخانه اي و روش توصيفي- تحليلي، كيفيت بازنمايي اندرزهاي اخلاقي سنايي با رويكرد به نظريۀ كنش هاي گفتاري جان سرل بررسي مي شود.نتيجه گيري: توصيه هاي اخلاقي براي سامان بخشيدن به زندگي اخلاقي مخاطبان بازنمايي شده اند. همچنين، مشخص گرديد كه كنش هاي اظهاري، ترغيبي، عاطفي و اعلامي در اين بيت ها بازتاب داشته اند. هدف از كنش اظهاري، بيان قطعيت كلام گوينده و حقانيت رويكردهاي وي بوده است. كنش ترغيبي غالباً به صورت دستوري تبيين شده و جنبۀ سلبي داشته است. كنش عاطفي در بازنمايي حالات دروني راوي يا شخصيت ها اثرگذار بوده است. از طريق كاربست كنش اعلامي، به ابطال و فسخ حرمت باده نوشي پرداخته است كه در اين زمينه رويكردهاي عرفاني شاعر تأثير مستقيم داشته است.