پيش‌آيندها و پس‌آيندهاي ارزش‌آفريني در صنعت خدمات بيمه‌اي با تمركز بر فناوري زنجيرۀه بلوكي: رويكرد پژوهشي آميخته

هدف: در دنياي امروز كه فناوري با سرعت بسيار زياد در حال رشد و همراه با ظهور نوآوري است، صنعت بيمه نيز از اين قاعده مستثني نيست و همسو با فناوري‌هاي دنيا گام بر‌مي‌دارد. ازاين‌رو، پژوهش حاضر به بررسي پيش‌آيندها و پس‌آيندهاي ارزش‌آفريني در صنعت خدمات بيمه‌اي با تمركز بر فناوري زنجيرۀ بلوكي (رويكرد پژوهشي آميخته) مي‌پردازد.روش‌شناسي: اين پژوهش به‌لحاظ هدف، كاربردي و مبتني بر روش‌شناسي آميخته با رويكرد توصيفي- اكتشافي است. جامعۀ آماري مرحلۀ كيفي، در بخش متون تحقيق، مقالات علمي در بازۀ 2015 تا 2022 مرتبط با موضوع، مستخرج از جستجوي پيشرفتۀ سايت گوگل و ساينس دايركت و در بخش مصاحبۀ نيمه‌ساختار‌يافته، خبرگان 6 شركت بيمۀ خصوصي منتخب شامل آسيا ، دانا ، پاسارگاد ، كوثر ، پارسيان و سامان و 2 بيمۀ دولتي (ايران و بيمۀ مركزي) را شامل مي شود كه نمونۀ آماري در بخش كيفي با رويكرد هدفمند (قضاوتي) به تعداد 14 نفر به حد اشباع رسيد. جامعۀ آماري در بخش كمي پژوهش، مشتمل بر130 نفر از مديران آشنا به فناوري‌هاي بيمه‌اي سطوح مختلف 8 بيمۀ موصوف بودند. نمونۀ آماري به‌دست‌آمده بر اساس روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌اي با انتساب متناسب، 96 نفر بوده است. در بخش كيفي، روش گردآوري اطلاعات، ميداني و كتابخانه‌اي (روش مصاحبه و مطالعۀ متون)، ابزار جمع‌آوري داده‌ها شامل راهنماي مصاحبه يا كارت مصاحبه و فيش مي‌باشد. در مرحلۀ كمي روش جمع‌آوري اطلاعات ميداني و ابزار گردآوري، پرسش‌نامۀ 82 سؤالي محقق‌ساخته بود كه روايي از طريق تحليل عاملي تأييدي و پايايي از طريق آلفاي كرونباخ به تأييد رسيده است. تجزيه‌و‌تحليل داده‌هاي كيفي با استفاده از روش تحليل داده‌بنياد ضمن بهره‌برداري از نرم افزار مكس كيودا 18 و تجزيه‌و‌تحليل داده‌هاي كمي به روش تحليل عامل تأييدي در نرم افزارSMART PLS انجام شده است. همچنين با استفاده از رويكرد ديمتل، به بررسي تأثير‌پذيري، تأثيرگذاري و تعامل‌پذيري عوامل مقولات اصلي نسبت به هم (از هر مقوله 2 عامل و در‌مجموع 12عامل) پرداخته شد.يافته‌ها: درمجموع 495 كد از 57 مقاله و 153 كد از14 مصاحبه در قالب 32 مقولۀ اصلي و 57 مقولۀ فرعي استخراج گرديد. يافته‌هاي كمي حاكي از تأييد كليۀ فرضيات مدل پيشنهادي بود. نتايج تحليل ديمتل نيز نشان داد بيشترين تعامل‌پذيري مربوط به ارتباطات هوشمند، كمترين تعامل‌پذيري مربوط به رهبري تحولي ديجيتال، بالاترين تأثيرگذاري مربوط به متغير اتوماسيون رباتيك فرايندها و بيشترين تأثيرپذيري مربوط به مديريت ريسك و خسارات بيمه‌اي بوده است.نتيجه‌گيري: نتايج كلي نشان داد پديدۀ توسعۀ استراتژي‌هاي ارزش‌آفريني از مجراي فناوري‌هاي نوين چون زنجيرۀ بلوكي منجر به برتري رقابتي و تحول ديجيتال در صنعت بيمه مي‌گردد و توسعۀ زيرساخت‌ها و فضاي ارزش‌آفريني ديجيتال در صنعت بيمه از كانال اين فناوري، فوق‌العاده حياتي و حساس مي‌باشد.