تحليل كمّي تأثير تكتونيك و ليتولوژي بر نيمرخ طولي رودخانه‌ي قلعه چاي

سيستم هاي رودخانه اي به مقدار زيادي تحت تأثير تكتونيك فعّال قرار مي گيرند و با استفاده از ميزان انحراف آن ها مي توان ميزان و خصوصيّات فعّاليّت هاي تكتونيكي اخير را تعيين نمود. نيمرخ طولي رودخانه ها بوسيله ي ليتولوژي، تجديد فرآيندهاي فرسايشي ناشي از تكتونيك و پايين رفتن سطح آب متأثر مي گردند. تغييرات دبي، ابعاد بار بستر و مقاومت ليتولوژيكي، ورود شاخه هاي فرعي و حركات تكتونيكي در تكامل نيمرخ و تفسير شكل عمومي نيمرخ طولي اهميت دارند كه مي تواند يافته هاي با ارزشي را در مورد تحول و تغييرات محيط هاي رودخانه اي در طول زمان در پي داشته باشد. بررسي هاي نيمرخ طولي رودخانه ها در بسياري از جنبه هاي كاربردي مانند مهار سيل، كيفيت و كارايي مخازن سدها، آبخيزداري و ... اهميت مي يابد. پژوهش حاضر، نقش تكتونيك و ليتولوژي در نيمرخ طولي رودخانه ي قلعه چاي را مورد بررسي قرار داده است كه شامل بخشي از ارتفاعات غربي كوه سهند مي باشد. براي دستيابي به اهداف تحقيق، از شاخص هاي مورفومتري استفاده شده است كه شامل: شاخص شيب طولي رودخانه(SL)، شاخص استاندارد شده SL SL/K))، شاخص تقعر، تجزيه و تحليل منحني هيپسومتري و انتگرال هيپسومتري مي باشد. بررسي نتايج اندازه گيري شاخص ها نشان مي دهد كه منطقه از نظر تكتونيكي نسبتا فعال است و مقدار فعّاليّت در بخش هاي مختلف منطقه متفاوت است؛ بدين معني كه مطابق نتايج همه شاخص ها قسمت پايين دست حوضه فعال تر از ساير بخش هاست و همچنين با بكارگيري شاخص SL و شاخص تقعر و تلاقي سازندهاي زمين شناسي با نيمرخ رودخانه، تأثير ليتولوژي در نيمرخ طولي رودخانه به وضوح مشخص است.