بررسي خصوصيات ريخت‌شناسي و شاخص‌هاي عملكردي در گياه شاهدانه (‏Cannabis sativa L.‎‏) ‏به‌وسيله آزمون پايداري

در اين تحقيق به منظور مقايسه مشخصات ريخت شناسي، عملكرد توليد الياف ساقه، روغن و اسانس شاهدانه، بذر دو اكوتيپ بومي و يك رقم خارجي (Fedora 17) به همراه نتاج آن (Fedora 17-2) در سه ايستگاه تحقيقاتي البرز، چالكي و صفرابسته كشت شدند و خصوصيات ريخت شناسي و فيتوشيميايي آنها مطالعه شد. بيشترين ارتفاع و بالاترين درصد ماده خشك ساقه مربوط به رقم فدورا17 و نتاج آن بود، در حالي كه گسترده ترين تاج پوشش، قطورترين ساقه را اكوتيپ هاي بومي ايران داشتند. محتوي روغن دانه ها از 18.88 درصد در نتاج فدورا تا 40.09 درصد در اكوتيپ يزد متغير بود. اكوتيپ هاي بومي فارس (820 كيلوگرم در هكتار) و يزد (830 كيلوگرم در هكتار)، بالاترين عملكرد روغن را داشتند. ارتفاع گياهان از 99.7 سانتي متر در ايستگاه صفرابسته تا 197.5 سانتي متر در ايستگاه البرز متغير بود. عملكرد توليد الياف ساقه از 1569 كيلوگرم در هكتار (ايستگاه صفرابسته) تا 13991 كيلوگرم در هكتار (ايستگاه البرز) متغير بود. همچنين شاهدانه هاي كشت شده در ايستگاه البرز از نظر خصوصيات ريخت شناسي، زايشي و عملكرد توليد ساقه نسبت به ساير ايستگاه ها به طور معني داري برتري داشتند. عملكرد اسانس در هر بوته از 11.35 كيلوگرم (ايستگاه چالكي) تا 36.39 كيلوگرم (ايستگاه البرز) متغير بود. بنابراين كشت شاهدانه در منطقه البرز با ميانگين توليد13991 كيلوگرم در هكتار الياف، 2.2 تن در هكتار اسانس و 1110 كيلوگرم در هكتار روغن بذر قابل توصيه است. رقم هاي خارجي با بلندترين ساقه و بيشترين درصد ماده خشك ساقه براي توليد الياف مناسب مي باشند. همچنين خصوصيات ريخت شناسي گياه مادري (فدورا17) در نتاج آن حفظ شد.